Αρχική Προτάσεις Βήχιο: Το βότανο του αναπνευστικού

Βήχιο: Το βότανο του αναπνευστικού

Γράφει ο Γιώργος Αγκαθίδης, Εκπαιδευτικός και Καλλιεργητής Αρωματικών φαρμακευτικών φυτών
0
βήχιο

Το Βήχιο (Tussilago farfara Τ.) όπως το ονόμασε ο Διοσκουρίδης ή αλλιώς Χαμολεύκη, θεωρείται ήδη από την αρχαιότητα ένα από τα πιο γνωστά φαρμακευτικά φυτά, ενώ ο Fox λέει ότι «θεραπεύει» όπου άλλα φάρμακα αποτυγχάνουν.

Χαρακτηριστικά

Τα χαρακτηριστικά του Βήχιου είναι τα εξής:

  • ανήκει στο γένος Tussilago (Composite) και είναι ποώδες (10-30εκ), πολυετές φυτό με χοντρό ρίζωμα, πολύβλαστο
  • έχει φωτεινά κίτρινα άνθη, που μοιάζουν με κίτρινη μαργαρίτα (ή και του Ταραξάκου)
  • αρχίζει να ανθίζει από τέλος Φλεβάρη μέχρι τέλη Απρίλη, ακόμη και σε χιονισμένο έδαφος
  • δεν έχει φύλλα όταν ανθίζει
  • έχει μεγάλα, στρογγυλά φύλλα σε σχήμα καρδιάς με μακρύ μίσχο, μήκους 3–12 cm και πλάτους 4–14 cm
  • έχει ακτινικές φλέβες και τσαλακωμένες, ελαφρώς οδοντωτές άκρες με δικτυωτές φλέβες
  • τα φύλλα του μοιάζουν με του κισσού και θα βγουν μετά την άνθησή του
  • το συναντούμε σε Ευρώπη, Βόρειο Ασία, Αμερική και σε υψόμετρο πάνω από 300 μέτρα. Στη χώρα μας βρίσκεται σχεδόν σε όλα τα βουνά και προτιμάει αργιλοασβεστώδη, αλκαλικά και υγρά εδάφη. Θα το βρείτε ανθισμένο αυτή την εποχή και μέχρι τέλη Απριλίου σε μεγάλο υψόμετρο.

βήχιο

Ιστορικά στοιχεία παραδοσιακές χρήσεις

Είναι πολύ γνωστό φαρμακευτικό φυτό από την αρχαιότητα. Βήχιον το ονόμασε ο Διοσκουρίδης, που το θεωρούσε το πιο δραστικό αντιβηχικό. Ο Διοσκουρίδης και ο Πλίνιος προτείνουν το Βήχιο για την θεραπεία του ξηρού βήχα και τις παθήσεις των πνευμόνων. Και οι δύο υποστηρίζουν ότι το βότανο καίγεται και οι αναθυμιάσεις εισπνέονται μέσω ενός σωλήνα.

Γνωστοί Βοτανολόγοι, ο Galen και ο Culpeper το προτείνουν επιπλέον σε μείγμα με ζαμπούκο για φλεγμονές, αιμοροϊδες και έρπη. Ο Fox λέει ότι «θεραπεύει» όπου άλλα φάρμακα αποτυγχάνουν. Ο Weiss το χαρακτηρίζει ως φάρμακο επιλογής σε χρόνιες περιπτώσεις βήχα. Στα παραδοσιακά κινέζικα φάρμακα (TCMs), το άνθος Βήχιου χρησιμοποιείται για ένα ευρύ φάσμα παθήσεων όπως αναπνευστικών, χρόνιου βήχα, γαστρεντερικών, πληγών και εγκαυμάτων.

Βήχιο

Συστατικά

Έχουν ταυτοποιηθεί περίπου 150 ενώσεις ως συστατικά του Βήχιου, όπως:

  • σεσκιτερπενοειδή
  • τριτερπενοειδή
  • φλαβονοειδή
  • φαινολικά οξέα
  • χρωμόνες
  • τα επικίνδυνα αλκαλοειδή πυρρολιζιδίνης

Μελέτες – επιστημονικές αναφορές

  • Σύμφωνα με τους συγγραφείς Craeme Tobyn & Alison Denham (DOI: 10.1016/B978-0-443-10344-5.00035-5, 12- 2011) η βρετανική φυτική φαρμακοποιία σημειώνει τις δράσεις του βήχιου ως αποχρεμπτικό, αντιβηχικό, καταπραϋντικό και αντι-καταρροϊκό. Ενδείκνυται για βρογχίτιδα, λαρυγγίτιδα, κοκίτη και άσθμα, με συγκεκριμένες ενδείξεις για χρόνιο βρογχικό βήχα. Μπορεί να συνδυαστεί με Μαρούβιο και Φλόμο σε πολύ έντονο βήχα.
  • Στη Νορβηγία, τα αποξηραμένα και κομμένα φύλλα του Βήχιου, ως λαϊκά φάρμακα, πωλούνται και χρησιμοποιούνται σε τσάγια για την ανακούφιση του βήχα και του άσματος (Xue et al., 2012).
  • Στις ΗΠΑ η ρίζα του βήχιου (coltsfoot) έχει φαρμακευτικές τιμές για εξασθενημένο βήχα, κοκίτη και υγρές μορφές άσθματος (Tobyn et al., 2011).
  • Στην μελέτη (Cheon et al., 2018) αποδεικνύονται αντιφλεγμονώδες ιδιότητες
  • Στην μελέτη (Uysal et al., 2018) αναδεικνύονται αντιμικροβιακές δραστηριότητες
  • Στις μελέτες (Kim et al., 2006; Qin, K. et al., 2014) παρουσιάζονται οι αντι-οξειδωτικές ιδιότητες του Βήχιου
  • Στην Κίνα χρησιμοποιείται ευρέως στη θεραπεία ασθενών με COVID-19 ένα μείγμα από τα παρακάτω βότανα (ως έγχυμα): Βήχιο (Tussilago farfara), Εφέδρα (Ephedra sinica), Κανέλα (Cinnamomum cassia – twig), Alisma plantago-aquatica, Atractylodes macrocephala, Bupleurum chinense, Scutellaria baicalensis (Weng J.K. 2020)

βηχιο φυλλα

Κατοχυρωμένες φαρμακευτικές πατέντες

  • Εκχύλισμα από αποξηραμένα άνθη Βήχιου που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή φαρμάκων για την πρόληψη και τη θεραπεία της γρίπης H1N1. Αρ. πατέντας: CN201810585765 2018-06-08 Κίνα
  • Θεραπευτική τροφή για τη θεραπεία του καρκίνου του εγκεφάλου που περιλαμβάνει εκχύλισμα λουλουδιών Tussilago farfara L. Μια σύνθεση για την πρόληψη και τη θεραπεία του καρκίνου του εγκεφάλου που αναστέλλει την ανάπτυξη και προκαλεί το θάνατο σε καρκινικά κύτταρα. Αρ. πατέντας: KR20110012204 2011- 02-11 Κορέα
  • Αναλγητικό και αντιφλεγμονώδες φυτικό φάρμακο, που περιλαμβάνει μείγμα εκχυλισμάτων βλαστών και φύλλων βήχιου για εξωτερική εφαρμογή για τη θεραπεία τραυματισμών και χτυπημάτων. Αρ. πατέντας: DE20011028027 2001-06-08 Γερμανία
  • Τσάι σκόνης λουλουδιών Βήχιου που χρησιμοποιείται για να μειώσει την εσωτερική θερμότητα των πνευμόνων, για το φλέγμα και την διακοπή του βήχα. Αρ. πατέντας: CN201410562552 2014-10-19 Κίνα

βηχιο

Ιδιότητες – χρήσεις

Οι φαρμακευτικές εταιρείες το χρησιμοποιούν σήμερα σε αντιβηχικά σκευάσματα και φίλτρα για καπνιστές.

Θαυματουργό λοιπόν αντιβηχικό, αλλά και με αποχρεμπτικές, μαλακτικές, αντικαταρροικές ιδιότητες. Χρησιμοποιείται για βρογχίτιδες, λαρυγγίτιδα, άσθμα, γρίπη και στα περισσότερα προβλήματα του αναπνευστικού συστήματος. Έχει ελαφρώς διουρητικές ιδιότητες και προτείνεται για την κυστίτιδα. Εξωτερικά χρησιμοποιείται (με μορφή κομπρέσας ή κατάπλασμα) για ανακούφιση από μυϊκούς και ρευματικούς πόνους, για δερματικές παθήσεις και σε εγκαύματα. Όπως προαναφέρθηκε έχουν αποδειχθεί αντικαρκινικές, αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις και αντιμικροβιακές ιδιότητες.

Τα θεραπευτικά του μέρη είναι τα άνθη, αλλά και τα φύλλα του, που συλλέγονται αργότερα, μετά τον Μάιο. Πίνεται ως έγχυμα ή βάμμα.

Αντενδείξεις – κίνδυνοι

Το Βήχιο περιέχει ίχνη από τοξικά-καρκινογόνα αλκαλοειδή (pyrrolizidine alkaloids ) που προσβάλλουν το συκώτι, ανεβάζουν την αρτηριακή πίεση και πιθανόν να προκαλούν καρκινώματα. Στην Γερμανία και στην Αυστρία κλωνοποίησαν το φυτό και έφτιαξαν ένα κλώνο που δεν περιέχει τις επικίνδυνες ουσίες, το Tussilago farfara Wein.

Επειδή τέτοιο Βήχιο δεν κυκλοφορεί στη Ελλάδα θα πρέπει να είστε προσεκτικοί στη χρήση του και να αναζητήσετε την χαμηλότερη αποτελεσματική δόση. Απαγορεύεται η χρήση του σε παιδιά, σε έγκυες, στην περίοδο του θηλασμού και σε άτομα με προβλήματα στο συκώτι, όπως αναφέρουν έγκυρες πηγές. Στην έρευνά μου δεν έχω βρει αναφορές για παρενέργειες και αντενδείξεις σε εξωτερική χρήση. Σε κάθε περίπτωση η συμβουλή ενός ειδικού γιατρού είναι απαραίτητη πριν από κάθε χρήση.

Αγκαθίδης ΓιώργοςΟ Γιώργος Αγκαθίδης είναι Εκπαιδευτικός και Καλλιεργητής Αρωματικών φαρμακευτικών φυτών.

Link: https://botanokipos.gr

Facebook: https://www.facebook.com/botanokiposBio/

Δείτε και άλλα άρθρα του Γιώργος Αγκαθίδη εδώ:

Διαφήμιση

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here