Πετρελαϊκή κρίση: Πώς και γιατί βάζει.. φωτιά σε ένδυση, υπόδυση, καλλυντική βιομηχανία, αγορά τροφίμων

Έναν μήνα μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, η αυξανόμενη έλλειψη αργού πετρελαίου απειλεί να μετατραπεί σε κάτι χειρότερο: σε έλλειψη σχεδόν των πάντων.

Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει περιορίσει τις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω του Πορθμού του Ορμούζ, μειώνοντας την παγκόσμια προσφορά κατά περίπου το ένα πέμπτο.

Η διαταραχή αυτή όχι μόνο έχει εκτοξεύσει τις τιμές των καυσίμων, αλλά έχει περιορίσει και τα αποθέματα πετροχημικών που απαιτούνται για την κατασκευή καθημερινών ειδών όπως παπούτσια, ρούχα και πλαστικές σακούλες.

Αυτή η πίεση εξαπλώνεται τώρα σε κάθε γωνιά της καταναλωτικής αγοράς, καθώς οι τιμές αυξάνονται για υλικά όπως το πλαστικό , το καουτσούκ και ο πολυεστέρας.

Το πλήγμα στην Ασία και τι σημαίνει για τη Δύση

Ο αντίκτυπος είναι μέχρι στιγμής πιο εμφανής στην Ασία, η οποία αντιπροσωπεύει περισσότερο από το ήμισυ της παγκόσμιας μεταποίησης και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές πετρελαίου και άλλων βασικών προϊόντων.

Στη Νότια Κορέα, όπου οι άνθρωποι αγοράζουν πανικόβλητοι σακούλες απορριμμάτων, η κυβέρνηση ενθάρρυνε τους διοργανωτές εκδηλώσεων να ελαχιστοποιήσουν τη χρήση αντικειμένων μιας χρήσης.

Η Ταϊβάν έχει ξεκινήσει μια τηλεφωνική γραμμή για τους κατασκευαστές που έχουν ξεμείνει από πλαστικό, ενώ οι καλλιεργητές ρυζιού της δήλωσαν στα τοπικά μέσα ενημέρωσης ότι ενδέχεται να αυξήσουν τις τιμές επειδή δεν μπορούν να προμηθευτούν σακούλες κενού αέρος.

Στην Ιαπωνία, η πετρελαϊκή κρίση έχει πυροδοτήσει φόβους ότι οι ασθενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια δεν θα μπορούν να λάβουν θεραπεία λόγω έλλειψης πλαστικών ιατρικών σωλήνων που χρησιμοποιούνται στην αιμοκάθαρση.

Οι κατασκευαστές γαντιών της Μαλαισίας λένε ότι η έλλειψη ενός υποπροϊόντος πετρελαίου που απαιτείται για την παραγωγή ελαστικού λάτεξ απειλεί την παγκόσμια προσφορά ιατρικών γαντιών.

«Αυτό επεκτείνεται σε όλα πολύ, πολύ γρήγορα: μπύρα, νουντλς, πατατάκια, παιχνίδια, καλλυντικά», δήλωσε ο Dan Martin, συν-επικεφαλής επιχειρηματικής ευφυΐας στην Dezan Shira & Associates, μια συμβουλευτική εταιρεία που βοηθά τις διεθνείς επιχειρήσεις να επεκταθούν στην Ασία.

Αυτό συμβαίνει επειδή η προμήθεια πλαστικών καπακιών, κιβωτίων, σακουλών σνακ και δοχείων γίνεται όλο και πιο δύσκολη.

Τα παράγωγα πετρελαίου είναι επίσης απαραίτητα για την παρασκευή κόλλας για υποδήματα και έπιπλα, βιομηχανικών λιπαντικών για μηχανήματα και διαλυτών για χρώματα και διαδικασίες καθαρισμού, πρόσθεσε ο Μάρτιν.

«Είναι πολύ γρήγορη η μετάδοση από το πετρέλαιο και τις διαταραχές στις μεταφορές στα πετροχημικά και τα καταναλωτικά αγαθά», είπε.

Η αναταραχή στα βασικά προϊόντα και τη μεταποίηση ασκεί ανοδική πίεση στον παγκόσμιο πληθωρισμό και επηρεάζει αρνητικά την οικονομική ανάπτυξη. Οι κατασκευαστές πληρώνουν περισσότερα για ενέργεια και πρώτες ύλες, γεγονός που πλήττει τα περιθώρια κέρδους και αρχίζει να αυξάνει τις τιμές για τους καταναλωτές.

Η αύξηση του κόστους των καυσίμων επηρεάζει αρνητικά τα ταξίδια και την εφοδιαστική αλυσίδα, ενώ οι περιορισμένες προμήθειες άλλων υλικών από τη Μέση Ανατολή, όπως τα λιπάσματα και το ήλιο, θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ακριβότερα τρόφιμα και ηλεκτρονικά είδη.

«Τέτοιες πολύπλοκες δευτερογενείς επιπτώσεις αντιμετωπίζουμε σε μια εποχή που πολλές οικονομίες έχουν περιορισμένο περιθώριο να απορροφήσουν τους κραδασμούς», έγραψε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο σε ανάρτηση ιστολογίου τη Δευτέρα. «Αν και ο πόλεμος θα μπορούσε να διαμορφώσει την παγκόσμια οικονομία με διαφορετικούς τρόπους, όλοι οι δρόμοι οδηγούν σε υψηλότερες τιμές και βραδύτερη ανάπτυξη».

Χωρίς  δυνατότητα προσφυγής

Οι χώρες έχουν αρχίσει να απελευθερώνουν μια ιστορική ποσότητα πετρελαίου από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης για να αντισταθμίσουν τις επιπτώσεις του πολέμου. Αλλά μεγάλο μέρος της αυξανόμενης κρίσης εφοδιασμού προέρχεται από την έλλειψη νάφθας, ενός υποπροϊόντος του πετρελαίου και κρίσιμης πρώτης ύλης για συνθετικά υλικά, από τα οποία οι παραγωγοί έχουν πολύ λιγότερα αποθέματα και κανένα υποκατάστατο.

Ορισμένες πετροχημικές εταιρείες στην Ασία, η οποία προμηθεύεται περισσότερο από το ήμισυ της νάφθας της από τη Μέση Ανατολή, έχουν μειώσει την παραγωγή ή έχουν δηλώσει ανωτέρα βία τις τελευταίες εβδομάδες λόγω περιορισμένων πρώτων υλών. Η ανωτέρα βία είναι ένας νομικός όρος που αναφέρεται σε απρόβλεπτες περιστάσεις που εμποδίζουν μια εταιρεία να εκπληρώσει μια σύμβαση.

Η Νότια Κορέα εκμεταλλεύτηκε την αναστολή των αμερικανικών κυρώσεων σε ορισμένα ρωσικά πετρέλαια και προϊόντα πετρελαίου για να αγοράσει το πρώτο της φορτίο νάφθας από τη Μόσχα από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία. Η Σεούλ έχει επίσης επιβάλει απαγόρευση εξαγωγών νάφθας για να διατηρήσει την εγχώρια προσφορά.

Ο Martin στην Dezan Shira & Associates, ο οποίος συνεργάζεται με κατασκευαστές στο Βιετνάμ, δήλωσε ότι η σπανιότητα της νάφθας οδηγεί σε υψηλότερο κόστος εισροών για τους πελάτες, ιδίως για εκείνους που κατασκευάζουν προϊόντα με αυστηρές προδιαγραφές, όπως ημιαγωγούς, ανταλλακτικά αυτοκινήτων και ιατρικές ή τροφίμων συσκευασίες.

«Δεν υπάρχουν και πολλές εναλλακτικές λύσεις, εκτός από το να πάμε και να κόψουμε τη συναρμολόγηση και να χρησιμοποιήσουμε λιγότερη ενέργεια», είπε. «Όλες οι εταιρείες ανταγωνίζονται η μία την άλλη. Όλες βρίσκονται στην ίδια ακριβώς θέση».

Καθώς οι παραγωγοί σπεύδουν να εξασφαλίσουν υλικά, το κόστος του πλαστικού και των προϊόντων που το περιέχουν αυξάνεται. Σύμφωνα με την ICIS, μια πλατφόρμα πληροφοριών για την αγορά βασικών προϊόντων, οι τιμές των πλαστικών ρητινών στην Ασία έχουν αυξηθεί έως και 59% σε επίπεδα ρεκόρ από τα τέλη Φεβρουαρίου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν για πρώτη φορά αεροπορικές επιδρομές εναντίον του Ιράν.

Ένας από τους μεγαλύτερους χονδρεμπόρους πλαστικών συσκευασιών στην Ταϊλάνδη δήλωσε ότι αύξησε τις τιμές κατά 10% για τις διαφανείς σακούλες σελοφάν που χρησιμοποιούνται ευρέως από εστιατόρια, πάγκους τροφίμων και για παραδόσεις σε πακέτο. Τα ινδικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι το εμφιαλωμένο νερό γίνεται πιο ακριβό, με τις τιμές για τα πλαστικά καπάκια μπουκαλιών να έχουν τετραπλασιαστεί από την έναρξη του πολέμου. Και ένας αξιωματούχος της Nongshim, του μεγαλύτερου κατασκευαστή στιγμιαίων νουντλς της Νότιας Κορέας, δήλωσε ότι η εταιρεία που προμηθεύει τις πλαστικές συσκευασίες της έχει αυτή τη στιγμή αποθέματα περίπου ενός μήνα.

Η Shariene Goh, ανώτερη αναλύτρια πετροχημικών στην ICIS, δήλωσε ότι τα καταναλωτικά αγαθά που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από πλαστικές συσκευασίες, όπως τα καλλυντικά, μπορεί να είναι ακόμη πιο επιρρεπή σε ελλείψεις από ορισμένα προϊόντα που περιέχουν πλαστικό.

«Ο τομέας των τελικών προϊόντων ενδέχεται να αξιοποιήσει τα επίπεδα αποθεμάτων του, τα οποία ενδέχεται να εξαντληθούν με την πάροδο του χρόνου», είπε. «Πιστεύω ότι μπορεί να αρχίσουν να εξαντλούνται πολύ σύντομα».

Τα προβλήματα στη Δύση

Ως η πρώτη περιοχή που ένιωσε τον αντίκτυπο της κρίσης καυσίμων, τα νέα προβλήματα εφοδιασμού της Ασίας προμηνύουν αρνητικές προοπτικές για τον υπόλοιπο κόσμο, εάν το πετρέλαιο και άλλοι πόροι δεν μπορούν να παραχθούν ή να μεταφερθούν από τη Μέση Ανατολή.

Εκτός από την παραγωγή περίπου του 17% της παγκόσμιας νάφθας και του 30% της πλαστικής ρητίνης, η Μέση Ανατολή προμηθεύει επίσης το 45% του θείου της, που χρησιμοποιείται για την παραγωγή λιπασμάτων, το 33% του ηλίου της, που χρησιμοποιείται σε ημιαγωγούς, στην υγειονομική περίθαλψη και στην αεροδιαστημική, και το 22% της ουρίας και της αμμωνίας της, που χρησιμοποιούνται ως θρεπτικά συστατικά για τις καλλιέργειες, σύμφωνα με την Morgan Stanley.

Οι Αμερικανοί αγρότες πληρώνουν ήδη περισσότερα για λιπάσματα, καθώς η τιμή της εισαγόμενης ουρίας έχει αυξηθεί κατά περίπου το ένα τρίτο από την έναρξη του πολέμου. Στην Ινδία, οι κατασκευαστές προφυλακτικών αναφέρουν προβλήματα λόγω ελλείψεων όχι μόνο σε υλικά συσκευασίας και σιλικονούχο έλαιο, το οποίο απαιτεί πετροχημικές πρώτες ύλες, αλλά και σε αμμωνία.

«Όπως και κατά τη διάρκεια της COVID, το σοκ εκτυλίσσεται διαδοχικά και όχι ταυτόχρονα – μια κυλιόμενη διαταραχή του εφοδιασμού που κινείται προς τα δυτικά», έγραψαν οι αναλυτές της JP Morgan σε ερευνητικό σημείωμα την περασμένη εβδομάδα.

Τις τελευταίες εβδομάδες, οι ασιατικές χώρες έχουν επικεντρωθεί στον μετριασμό των αυξήσεων στις τιμές του πετρελαίου, με μέτρα όπως η απελευθέρωση των αποθεμάτων πετρελαίου, ο περιορισμός των τιμών των καυσίμων και η μείωση των ωρών εργασίας για την εξοικονόμηση ενέργειας. Ωστόσο, σύμφωνα με την JP Morgan, οι περιορισμοί στην προσφορά θα γίνουν πιο σοβαροί τον Απρίλιο, με τις τελευταίες παραδόσεις αργού πετρελαίου που στάλθηκαν πριν από τον πόλεμο να αναμένεται να φτάσουν στις αρχές του μήνα.

«Η κύρια πρόκληση έχει μετατοπιστεί από την έλλειψη τιμών στην έλλειψη υλικών αγαθών», ανέφεραν οι αναλυτές της τράπεζας. «Η Ασία δεν βρίσκεται πλέον σε μια καθαρά προληπτική φάση».

Οι αναλυτές ανέφεραν ότι ορισμένοι παραγωγοί καταναλωτικών αγαθών καθυστερούν τις αγορές πρώτων υλών με την ελπίδα ότι οι τιμές θα μειωθούν εάν επιλυθεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Η στροφή σε εναλλακτικές λύσεις για το πλαστικό θα μπορούσε επίσης να έχει υψηλό κόστος, δήλωσε ο Stephen Moore, ιδρυτής της MLT Analytics, μιας πλατφόρμας δεδομένων για το εμπόριο πλαστικών. Είπε ότι η παγκόσμια προσφορά ανακυκλωμένου και βιολογικού πλαστικού υλικού είναι ήδη περιορισμένη και το βιολογικό πλαστικό κοστίζει γενικά πέντε έως επτά φορές περισσότερο από το πλαστικό που παράγεται από ορυκτά καύσιμα.

«Αν όλα επιστρέψουν στο φυσιολογικό αύριο στο Στενό του Ορμούζ, νομίζω ότι χρειάζονται τουλάχιστον αρκετοί μήνες μέχρι να υπάρξει μια αίσθηση κανονικότητας για τον τομέα των πλαστικών στην Ασία», είπε.

Πηγή: CNN