Βενεζουέλα: Οι πετρελαϊκοί κολοσσοί δεν λένε «ναι» στον Τραμπ σε επενδύσεις εξόρυξης – Οι 5 λόγοι

Την ώρα που οι περιβαλλοντικοί ειδικοί προειδοποιούν τις ΗΠΑ ότι εντατικοποίηση των εξορύξεων στη Βενεζουέλα, θα μπορούσε να προκαλέσει νέα περιβαλλοντική ζημιά στην πλανήτη, οι μεγάλες εταιρείες πετρελαίου, όπως φάνηκε και από τη χθεσινή συνάντηση με τον Αμερικανό Πρόεδρο Ντόνταλντ Τραμπ, είναι διστακτικές να επενδύσουν στην εξόρυξή του αυτή τη στιγμή.

«Εάν τα κόστη είχαν ληφθεί πλήρως υπόψη, θα βλέπαμε ότι η συνέχιση της παραγωγής πετρελαίου δεν είναι η καλύτερη επιχειρηματική κίνηση για τη Βενεζουέλα» δηλώνει ο Αντόνιο ντε Λίσιο, καθηγητής περιβάλλοντος και ερευνητής στο Κεντρικό Πανεπιστήμιο της Βενεζουέλας και φαίνεται ότι οι Αμερικανικές εταιρείες πετρελαίου το γνωρίζουν καλά.

ExxonMobil: Η Βενεζουέλα είναι αυτή τη στιγμή «μη επενδυτική»

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Ντάρεν Γουντς, Διευθύνων Σύμβουλος της ExxonMobil στην χθεσινή συνάντηση με τον Τραμπ δήλωσε  ότι θα πρέπει να γίνει πολλή δουλειά στη Βενεζουέλα προτού η πετρελαϊκή εταιρεία είναι έτοιμη να επιστρέψει στη χώρα.

«Αν εξετάσουμε τις νομικές εμπορικές δομές και τα πλαίσια που ισχύουν σήμερα στη Βενεζουέλα, είναι μη επενδυτικά», είπε ο Γουντς, παρά το γεγονός ότι συμπλήρωσε πως «αυτές οι αλλαγές μπορούν να εφαρμοστούν».

Τα εμπόδια στα σχέδια του Τραμπ

Οι αναλυτές του κλάδου προειδοποιούν ότι η σημαντική επέκταση της παραγωγής πετρελαίου της Βενεζουέλας θα απαιτούσε χρόνια επενδύσεων και δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για την επισκευή υποβαθμισμένων υποδομών, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με το πόσο γρήγορα – ή αν – τα σχέδια του Τραμπ θα μπορούσαν ρεαλιστικά να υλοποιηθούν.

Το σχέδιο του Τραμπ να καταλάβει και να αναζωογονήσει τη βιομηχανία πετρελαίου της Βενεζουέλας αντιμετωπίζει σημαντικά εμπόδια.

1: «Έχετε εγκαταστάσεις αποθήκευσης που κυριολεκτικά βυθίζονται στο έδαφος, σπασμένα φρέατα και υποβαθμισμένες υποδομές σε όλους τους τομείς», δήλωσε η Paasha Mahdavi, αναπληρώτρια καθηγήτρια πολιτικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στη Σάντα Μπάρμπαρα, η οποία μελετά τη διακυβέρνηση της ενέργειας και την πολιτική οικονομία.

•  Το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ, σε ανακοίνωσή του ανέφερε ότι οι αμερικανικές εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου που θα αναδιοργάνωναν τη βιομηχανία πετρελαίου της Βενεζουέλας είχαν «τα υψηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα».

«Καθώς οι αμερικανικές επενδύσεις στη Βενεζουέλα αυξάνονται, μπορείτε να περιμένετε βελτίωση των περιβαλλοντικών συνθηκών», ανέφερε η δήλωση.

Σημειώνεται ότι τα αποθέματα πετρελαίου της Βενεζουέλας θεωρούνται τα μεγαλύτερα στον κόσμο, με εκτιμώμενα 300 δισεκατομμύρια βαρέλια.

Απαιτούνται νέες υποδομές πετρελαίου

2: Το πυκνό και κολλώδες αργό πετρέλαιο της Βενεζουέλας έχει υψηλή περιεκτικότητα σε θείο, γεγονός που καθιστά πιο δύσκολη την εξόρυξη και την επεξεργασία του σε σχέση με άλλα πετρέλαια, όπως το ελαφρύτερο πετρέλαιο που παράγεται από σχιστολιθικά πεδία στις ΗΠΑ, δήλωσε ο Ντιέγκο Ριβέρα Ριβότα, ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια.

«Είναι πολύ πυκνό, πολύ ολισθηρό, πολύ σκληρό. Και είναι επίσης πολύ ξινό», είπε ο Ριβότα. «Αυτό σημαίνει στην πράξη ότι απαιτεί, σε σύγκριση με άλλους τύπους πετρελαϊκών πόρων, υψηλότερες υποδομές, υψηλότερη χρήση ενέργειας – είναι πολύ πιο ενεργοβόρο – και επομένως πολύ πιο έντονο άνθρακα επίσης».

Ωστόσο, πολλά διυλιστήρια των ΗΠΑ σχεδιάστηκαν πριν από δεκαετίες για να επεξεργάζονται αυτό το είδος πετρελαίου, καθιστώντας το αργό πετρέλαιο της Βενεζουέλας μια καλή επιλογή παρά τις υψηλότερες απαιτήσεις επεξεργασίας του.

Ακόμη και μια μέτρια αύξηση στην παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας θα μπορούσε να έχει κλιματικές συνέπειες σε κλίμακα ολόκληρων χωρών, δήλωσε ο Μαχντάβι του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στη Σάντα Μπάρμπαρα.

3: Η Μαχντάβι δήλωσε ότι η αύξηση της παραγωγής κατά περίπου 1 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα – ένα επίπεδο που συχνά αναφέρεται ως βραχυπρόθεσμος στόχος – θα προσθέσει περίπου 360 εκατομμύρια μετρικούς τόνους διοξειδίου του άνθρακα ετησίως από την παραγωγή. Η περαιτέρω αύξηση της παραγωγής, σε περίπου 1,5 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα, θα μπορούσε να οδηγήσει τις ετήσιες εκπομπές σε περίπου 550 εκατομμύρια τόνους, είπε – συγκρίσιμες με τις εκπομπές από περίπου το ήμισυ όλων των βενζινοκίνητων οχημάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Αυτή είναι απλώς η πλευρά της παραγωγής», δήλωσε η Mahdavi στο AP, σημειώνοντας ότι παράγονται πολύ μεγαλύτερες εκπομπές όταν το πετρέλαιο τελικά καίγεται από τους καταναλωτές.

4: Ο Πάτρικ Γκέιλι του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Global Witness δήλωσε ότι το πετρελαϊκό σύστημα της Βενεζουέλας είναι από τα πιο κακοσυντηρημένα στον κόσμο μετά από χρόνια υποεπένδυσης, με παλαιωμένους αγωγούς, εγκαταστάσεις αποθήκευσης και εκτεταμένες πυρκαγιές αερίου που αυξάνουν τον κίνδυνο διαρροών και διαρροών μεθανίου. Είπε ότι οποιαδήποτε ταχεία ώθηση για επέκταση της παραγωγής είναι πιθανό να δώσει προτεραιότητα στην παραγωγή έναντι των ελέγχων της ρύπανσης, επιδεινώνοντας την κλιματική και περιβαλλοντική ζημία.

5: Ο Kevin Book, διευθυντής έρευνας στην ClearView Energy Partners, δήλωσε ότι θα μπορούσαν να καταβληθούν προσπάθειες για να καταστεί η παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας πιο αποτελεσματική, τόσο οικονομικά όσο και περιβαλλοντικά, με σημαντικές επενδύσεις.

«Η νέα επένδυση θα αξιοποιήσει τις τελευταίες τεχνολογίες στη δέσμευση μεθανίου και τη διαχείριση εκπομπών, όχι μόνο λόγω των περιβαλλοντικών στόχων, αλλά επειδή υπάρχει ένας πολύτιμος πόρος προς δέσμευση και πώληση», δήλωσε ο Book. «Και γι’ αυτόν τον λόγο, υπάρχει στην πραγματικότητα κάποια πιθανή σχετική περιβαλλοντική ανοδική πορεία σε σύγκριση με το status quo, αν υποθέσουμε ότι η ζήτηση πετρελαίου επρόκειτο να αυξηθεί ούτως ή άλλως».

Σε πρόσφατες δημόσιες δηλώσεις, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν επικεντρωθεί στον έλεγχο των πωλήσεων πετρελαίου, των εσόδων και των επισκευών υποδομών, χωρίς να αναφέρουν τις περιβαλλοντικές διασφαλίσεις ή τις κλιματικές επιπτώσεις. Ο Πρόεδρος Τραμπ, τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη θητεία του, έχει επανειλημμένα απορρίψει την επιστημονική συναίνεση για την κλιματική αλλαγή και έχει αναιρέσει τις περιβαλλοντικές και τις καθαρές ενεργειακές πολιτικές.

Επιπτώσεις στο ήδη εύθραυστο περιβάλλον

Στο Καράκας, ο Αντόνιο ντε Λίσιο, καθηγητής περιβάλλοντος και ερευνητής στο Κεντρικό Πανεπιστήμιο της Βενεζουέλας, δήλωσε ότι η εκμετάλλευση πετρελαίου στη χώρα συμβαδίζει εδώ και καιρό με την περιβαλλοντική ζημία, αφήνοντας πίσω της ρύπανση δεκαετιών που δεν έχει ποτέ αντιμετωπιστεί πλήρως.

Είπε ότι τα βαριά πετρελαϊκά αποθέματα της Βενεζουέλας βρίσκονται σε εύθραυστες πεδιάδες που διασχίζονται από ποτάμια αργής ροής, μια γεωγραφία που μπορεί να μεγεθύνει τις επιπτώσεις των διαρροών.

«Οποιαδήποτε πετρελαιοκηλίδα έχει τη δυνατότητα να επιδεινωθεί, επειδή αυτά δεν είναι ποτάμια με γρήγορη κίνηση, είναι νερά με αργή κίνηση», δήλωσε ο ντε Λίσιο, αναφερόμενος στις μοριτσάλες – υγροτόπους με βάλτους φοινικιάς που είναι συνηθισμένοι στην ανατολική Βενεζουέλα, όπου η μόλυνση μπορεί να διαρκέσει για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Είπε ότι οι ενεργοβόρες μονάδες επεξεργασίας που χρησιμοποιούν θερμότητα, χημικά και μεγάλους όγκους νερού για να παράγουν εξαγώγιμο βαρύ αργό πετρέλαιο ενέχουν πρόσθετους περιβαλλοντικούς κινδύνους, ειδικά σε εύθραυστα ποτάμια συστήματα.

Η περιβαλλοντική ζημιά συνεχίζεται ακόμη και καθώς η παραγωγή πετρελαίου έχει μειωθεί, είπε, επισημαίνοντας τη λίμνη Μαρακαΐμπο – μια ρηχή λίμνη στη δυτική Βενεζουέλα που γίνεται εξόρυξη πετρελαίου για περισσότερο από έναν αιώνα – ως ένα από τα πιο μολυσμένα από πετρέλαιο οικοσυστήματα στον κόσμο.

Είπε ότι οι διαρροές και η μόλυνση έχουν επηρεάσει και άλλες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων περιοχών κοντά στο συγκρότημα διύλισης Paraguana και προστατευόμενων παράκτιων πάρκων όπως το Morrocoy, όπου η ρύπανση έχει καταστρέψει τη θαλάσσια ζωή και τους κοραλλιογενείς υφάλους.

Το πραγματικό περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος του πετρελαίου της Βενεζουέλας δεν έχει ποτέ υπολογιστεί πλήρως, δήλωσε ο ντε Λίσιο.

«Εάν αυτά τα κόστη είχαν ληφθεί πλήρως υπόψη, θα βλέπαμε ότι η συνέχιση της παραγωγής πετρελαίου δεν είναι η καλύτερη επιχειρηματική κίνηση για τη Βενεζουέλα».

Τα «καμπανάκια» για την εξόρυξη

Η Βενεζουέλα, η οποία εκτείνεται από τις ακτές της Καραϊβικής μέχρι τις βόρειες Άνδεις, είναι ήδη ιδιαίτερα εκτεθειμένη στη ρύπανση από πετρέλαιο και κατατάσσεται μεταξύ των τροπικών χωρών με τους ταχύτερους ρυθμούς αποψίλωσης των δασών, σύμφωνα με το Global Forest Watch, μια διαδικτυακή πλατφόρμα παρακολούθησης που φιλοξενείται από το Παγκόσμιο Ινστιτούτο Πόρων.

Παράγει βαρύ αργό πετρέλαιο που εκπέμπει σημαντικά περισσότερη ρύπανση από τις περισσότερες άλλες μορφές πετρελαίου. Αυτό συμβαίνει επειδή απαιτείται περισσότερη ενέργεια για την εξόρυξη και τη διύλιση, η οποία συχνά περιλαμβάνει την καύση φυσικού αερίου, κυρίως μεθανίου, ενός ισχυρού αερίου του θερμοκηπίου που θερμαίνει τον πλανήτη.

Η αναβίωση της πετρελαϊκής βιομηχανίας της Βενεζουέλας θα επιδείνωνε την περιβαλλοντική ζημία σε μια χώρα που ήδη μαστίζεται από διαρροές αερίου, διαρροές και ερειπωμένες υποδομές, με την υψηλότερη παραγωγή να αναμένεται να ενισχύσει τις κλιματικές εκπομπές και να αυξήσει τους κινδύνους διαρροών σε εύθραυστα οικοσυστήματα, προειδοποίησαν αρκετοί ειδικοί.

Το Παρατηρητήριο Πολιτικής Οικολογίας της Βενεζουέλας, ένας περιβαλλοντικός παρατηρητής, κατέγραψε σχεδόν 200 πετρελαιοκηλίδες από το 2016 έως το 2021, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό δεν αναφέρθηκαν από τις αρχές. Δορυφορικά δεδομένα από το Global Forest Watch, μια διαδικτυακή πλατφόρμα παρακολούθησης δασών που φιλοξενείται από το Παγκόσμιο Ινστιτούτο Πόρων, δείχνουν ότι η Βενεζουέλα έχει χάσει περίπου 2,6 εκατομμύρια εκτάρια δενδρόκηπου – περίπου το μέγεθος της πολιτείας του Βερμόντ των ΗΠΑ – τις τελευταίες δύο δεκαετίες, κυρίως λόγω της γεωργίας, της εξόρυξης και των πυρκαγιών, αν και η πετρελαϊκή δραστηριότητα έχει συμβάλει στην απώλεια δασών σε ορισμένες περιοχές παραγωγής.

Σύμφωνα με έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας του 2025 , η ένταση των εκπομπών μεθανίου, ή ο λόγος του μεθανίου που απελευθερώνεται προς το παραγόμενο φυσικό αέριο, ήταν πολύ πάνω από τον κανόνα στις δραστηριότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου της Βενεζουέλας, με εκτιμήσεις που δείχνουν εκπομπές μεθανίου ανάντη περίπου έξι φορές τον παγκόσμιο μέσο όρο. Η ένταση της καύσης, ή ο όγκος του φυσικού αερίου που καίγεται για την παραγωγή πετρελαίου, ήταν περίπου 10 φορές υψηλότερος από τα τυπικά παγκόσμια επίπεδα.

(Oι πληροφορίες αντλήθηκαν από σχετικά ρεπορταζ του AP)