Αρχική Επιλεγμένα Αγία Σοφία: Συμβολική η 24η Ιουλίου -Η επόμενη μέρα και οι διεθνείς...

Αγία Σοφία: Συμβολική η 24η Ιουλίου -Η επόμενη μέρα και οι διεθνείς αντιδράσεις

0
ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ(ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ) ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ//EUROKINISSI
ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ(ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ) ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ//EUROKINISSI

Την 24η Ιουλίου επέλεξε ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως επίσημη ημέρα έναρξης της μουσουλμανικής προσευχής εντός της Αγίας Σοφίας, και φαίνεται ότι μόνο τυχαία δεν είναι, αλλά και ότι ο Ερντογάν χρησιμοποιεί μια σειρά συμβολισμών. Παράλληλα, η προκλητική τους χρήση ενισχύει τις υπάρχουσες διεθνείς, όσο και εσωτερικές αντιδράσεις της “κοσμικής” Τουρκίας.

Οι συμβολισμοί

Η 24η Ιουλίου είναι συμβολική ημερομηνία καθώς εκείνη την ημέρα είχε υπογραφεί η Συνθήκη της Λωζάνης, την οποία ο ίδιος ο Ερντογάν θεωρεί ως ζημιά και ήττα του Κεμάλ.

Τέλη του 2016, για πρώτη φορά στην ιστορία της σύγχρονης Τουρκίας – σχετικά με τη Συνθήκη της Λωζάνης – ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μιλώντας σε περιφερειακούς διοικητές της Τουρκίας, άφησε να εννοηθεί ότι η χώρα του ζημιώθηκε από την συμφωνία του 1923 η οποία θέτει τα όρια της χώρας του.

“Το 1920 μας έδειξαν τη Συνθήκη των Σεβρών για να μας πείσουν το 1923 για τη Συνθήκη της Λωζάνης. Και κάποιοι προσπάθησαν να μας το παρουσιάσουν αυτό ως νίκη. Με τη Συνθήκη της Λωζάνης δώσαμε στους Ελληνες τα νησιά, που αν φωνάξεις από τις ακτές του Αιγαίου, θα ακουστείς απέναντι. Είναι αυτό νίκη;” διερωτήθηκε.

Ο ίδιος συνέχισε: «Οσοι έκατσαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στη Λωζάνη, δεν εκμεταλλεύτηκαν τη συνθήκη αυτή. Και επειδή αυτοί δεν την εκμεταλλεύτηκαν, δυσκολευόμαστε σήμερα εμείς».

Κι όχι μόνο η 24η Ιουλίου….

Τυχαία δεν ήταν και η ώρα. Και αναφερόμαστε συγκεκριμένα στις 20:53 της Παρασκευής 10 Ιουλίου, που επέλεξε ο Τούρκος Πρόεδρος για να κάνει το έκτακτο διάγγελμά του, μετά και την υπογραφή του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος της ίδιας μέρας. Πολλοί έκαναν αυτόματα τον συνειρμό πως ο Τούρκος Πρόεδρος επέλεξε προκλητικά αυτή την ώρα λόγω της άλωσης της Κωνσταντινούπολης το 1453 και πράγματι, ο ορισμός της ώρας του διαγγέλματος στις 20:53, συμβολίζει το έτος 2053 και την συμπλήρωση 600 ετών από την την άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453, σύμφωνα με τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης.

Τι θα γίνει με τις αγιογραφίες

Αγία Σοφία: Συμβολική η 24η Ιουλίου -Η επόμενη μέρα και οι διεθνείς αντιδράσεις (ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ) ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ//EUROKINISSI
ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ(ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ) ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ//EUROKINISSI

Πράγματι λοιπόν, η προσευχή θα γίνεται. Και ανησυχίες ανέκυψαν για την τύχη των αγιογραφιών. Χωρίς το μουσειακό καθεστώς, υπάρχουν άραγε εγγυήσεις για τη διατήρηση της κατάστασης των τοιχογραφιών;

Λέχθηκε ότι κατά τη διάρκεια της τέλεσης των λειτουργιών, τα ψηφιδωτά και οι τοιχογραφίες θα καλύπτονται με κουρτίνες, οι οποίες θα ανοιγοκλείνουν με ειδικό μηχανισμό. Παράλληλα, στο πάτωμα θα τοποθετηθούν χαλιά, τα οποία θα φωτίζονται, με τέτοιο τρόπο, ώστε η αντανάκλαση του φωτός να “καλύπτει” τις αγιογραφίες.

Πάπας Φραγκίσκος: “Είμαι πολύ πονεμένος”

Πάπας Φραγκίσκος
Πάπας Φραγκίσκος Πηγή AP PHOTO cnn.gr

Για τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί μίλησε ο πάπας Φραγκίσκος, στην κυριακάτικη ομιλία του στην πλατεία του Αγίου Πέτρου.

H θάλασσα πηγαίνει τη σκέψη μου πολύ μακριά, πηγαίνει στην Κωνσταντινούπολη και την Αγία Σοφία, και είμαι πολύ πονεμένος”, ανέφερε λακωνικά, με αφορμή και τη διεθνή Ημέρα για τη Προστασία της Θάλασσας.

Να σημειωθεί ότι όλοι οι παρατηρητές είχαν προβλέψει πως δε θα γίνει κάποια παρέμβαση από τον Πάπα, για να μη δημιουργηθούν προβλήματα στη μικρή καθολική κοινότητα που ζει στην Τουρκία.

Τι σχολιάζει η Διεθνής Κοινότητα

ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ(ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ) ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ//EUROKINISSI
ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ(ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ) ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ//EUROKINISSI

Με τις αποφάσεις του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου της Τουρκίας και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν που προβλέπουν τη μετατροπή του μουσείου της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, ο πρόεδρος της Τουρκίας “αψηφά εκ νέου την Ευρώπη”, σχολίασε στον τίτλο του ρεπορτάζ της η γαλλική καθημερινή εφημερίδα Le Figaro.

“Μάθαμε λοιπόν το όνομα του 3.272ου τζαμιού της Κωνσταντινούπολης: το ‘τζαμί Αγία Σοφία’“, σημειώνεται στο κείμενο και προστίθεται ότι ο τούρκος πρόεδρος μπορεί χάρη στην απόφαση του τουρκικού Συμβουλίου της Επικρατείας να “εκπληρώσει το όνειρο” των ισλαμιστών και των εθνικιστών στη χώρα του, που ήταν “η κατάκτηση εκ νέου, θρησκευτικά και πολιτικά, αυτού του συμβόλου της Κωνσταντινούπολης“.

Την 24η Νοεμβρίου 1934 ο Μουσταφά Κεμάλ, ο ιδρυτής της πολύ νεαρής Τουρκικής Δημοκρατίας, μετέτρεπε την πρώην βασιλική, ακόμη ισλαμικό τέμενος, σε μουσείο, όμως 86 χρόνια αργότερα, τη 10η Ιουλίου 2020, ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έκανε το κόσμημα της Κωνσταντινούπολης μουσουλμανικό χώρο λατρείας, προς μέγιστη ικανοποίηση της πιο συντηρητικής θρησκευτικής μερίδας του εκλογικού του ακροατηρίου και των συμμάχων στην άκρα δεξιά” της Τουρκίας, σχολίασε στο δικό της ρεπορτάζ η εφημερίδα Le Monde.

AP PHOTO CNN GR
Πανηγυρισμοί μετά την ανακοίνωση μετατροπής. AP PHOTO, cnn.gr

Για τη βρετανική εφημερίδα The Times, η κίνηση που έκανε ο πρόεδρος της Τουρκίας, ενδυναμωμένος από την απόφαση του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου της χώρας, σηματοδοτεί “το τέλος του οράματος” του Μουσταφά Κεμάλ για τον κοσμικό χαρακτήρα του τουρκικού κράτους. Οι Τάιμς χαρακτηρίζουν το διάγγελμα του αρχηγού του τουρκικού κράτους, λίγα λεπτά μετά το κάλεσμα στην απογευματινή προσευχή, μια από “τις πιο δραματικές στιγμές στην ιστορία των 1.500 ετών” του εμβληματικού βυζαντινού κτιρίου.

“Αγία Σοφία: Η Τουρκία μετατρέπει το εμβληματικό μουσείο της Κωνσταντινούπολης σε τζαμί”, είναι ο τίτλος δημοσιεύματος του BBC για την απόφαση που έλαβαν χθες οι αρχές της Τουρκίας να μετατραπεί σε τζαμί αυτό το Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Οι αλλαγές στην Αγία Σοφία είναι βαθιά συμβολικές. “Ο Τούρκος ηγέτης δεν δίνει λόγο σε κανέναν για την αλλαγή. Δηλώνει πως όταν κάποιος λέει πως η απόφαση δεν του αρέσει -και σε πολλούς στο εξωτερικό δεν αρέσει- αυτό σημαίνει ότι επιτίθεται στην εθνική κυριαρχία της Τουρκίας, συμπληρώνει το βρετανικό δίκτυο BBC.

Η μετατροπή της Αγίας Σοφίας ικανοποιεί την κομματική του βάση -ισλαμοσυντηρητικούς- και τους Τούρκους εθνικιστές. Οι επικριτές του επισημαίνουν ότι χρησιμοποιεί το θέμα για να αποσπάσει την προσοχή από την οικονομική κρίση που έχει προκαλέσει στην χώρα η πανδημία της Covid-19.

Ωστόσο πολλοί στη διεθνή κοινότητα επιχειρηματολογούν ότι το μνημείο ανήκει στην ανθρωπότητα, όχι στην Τουρκία, και ότι έπρεπε να παραμείνει άθικτο. Λένε ότι είναι γέφυρα ανάμεσα σε δύο θρησκείες και σύμβολο συνύπαρξης, συνεχίζει το βρετανικό δίκτυο.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ - Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ( ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ//EYROKINISSI)
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ – Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ( ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ//EYROKINISSI)

Ο Ερντογάν, ο οποίος έχει υπερασπιστεί τις ισλαμικές αξίες κατά τη διάρκεια της 17ετούς παραμονής του στην εξουσία, έθεσε δημοσίως το θέμα πέρυσι σε μια προσπάθεια να αυξήσει την φθίνουσα υποστήριξη στον κυβερνητικό του συνασπισμό, επισημαίνει η Guardian.

Δημοσκόπηση που διενεργήθηκε πρόσφατα από φιλοκυβερνητική εφημερίδα έδειξε ότι το 73% των Τούρκων τάσσεται υπέρ της μετατροπής του μουσείου σε χώρο λατρείας. Ωστόσο άλλη έρευνα που έγινε από το Metropoll έδειξε ότι το 44% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι η μοίρα της Αγίας Σοφίας μπήκε στην ημερήσια διάταξη για να αποσπάσει την προσοχή των ψηφοφόρων από τις οικονομικές πληγές της Τουρκίας, προσθέτει τέλος η βρετανική εφημερίδα.

Το Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων (dpa) αναφέρεται επίσης στην τελευταία δημοσκόπηση, για να επισημάνει ότι ο ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης, του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου κατηγόρησε αυτόν τον μήνα τον Ερντογάν ότι “χρησιμοποιεί ως πολιτικό εργαλείο” το θέμα της Αγίας Σοφίας.

“Η Αγία Σοφία είναι το επιστέγασμα της θρησκευτικής επανάστασης του Ερντογάν, η οποία εκτυλίσσεται στην Τουρκία για πάνω από μια δεκαετία“, έκρινε ο Σονέρ Τσαγαπτάι, διευθυντής του Turkish Research Program στο Washington Institute for Near East Policy, με δηλώσεις του στο Reuters.

“Η Αγία Σοφία είναι πιθανόν το πιο ορατό σύμβολο του οθωμανικού παρελθόντος της Τουρκίας και ο Ερντογάν το εργαλειοποιεί για να συσπειρώσει τη βάση του και να δείξει το ανάστημά του στους αντιπάλους του τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό”, επισήμανε στο AFP ο Άντονι Σκίνερ, στέλεχος της εταιρείας συμβούλων Verisk Maplecroft.

Τι λένε διανοούμενοι της Τουρκίας

Αν και η κίνηση είναι δημοφιλής στις τάξεις των ισλαμοσυντηρητικών υποστηρικτών του προέδρου Ερντογάν, ο πιο διάσημος συγγραφέας της Τουρκίας, ο Ορχάν Παμούκ, δηλώνει στο BBC ότι η απόφαση θα στερήσει από κάποιους Τούρκους την “υπερηφάνεια” τους που ανήκουν σε ένα κοσμικού χαρακτήρα μουσουλμανικό έθνος.

“Υπάρχουν εκατομμύρια Τούρκοι προσηλωμένοι στον κοσμικό χαρακτήρα του τουρκικού κράτους, όπως εγώ, που υψώνουν τη φωνή τους ενάντια σε αυτό, αλλά οι φωνές τους δεν εισακούονται”, συμπλήρωσε.

Η γνωστή συγγραφέας, Ελίφ Σαφάκ, τη χαρακτηρίζει ως “μια πολύ ατυχή απόφαση, με μια απόφαση καθαρά που ελήφθη για πολιτικούς λόγους. Με κανένα σεβασμό στην ιστορία, κανένα σεβασμό στον πλουραλισμό. Αυτή η παγκόσμια κληρονομιά θα πρέπει να φυλάσσεται ως μουσείο, με ανοικτές τις πόρτες σε όλους και σε όλες τις θρησκείες. Ο θόλος της είναι αρκετά μεγάλος για να αγκαλιάσει την ανθρωπότητα”.

Ο δημοσιογράφος Γιαβούζ Μπαϊντάρ έγραψε χαρακτηριστικά στο twitter: “Περαστικά Τουρκία… Αυτή η απόφαση ίσως να είναι ο δυναμίτης στα θεμέλια της κοσμικής Τουρκίας. Μπορεί να ειπωθεί ότι ποτέ δεν υπήρξε υπερασπιστής σε αυτή τη χώρα που να σέβεται τις ταυτότητες και τις πεποιθήσεις των άλλων”.

Η δημοσιογράφος Νεβσίν Μενγκιού αντίστοιχα γράφει: “Η κυβέρνηση εξαρτάται από το αίσθημα της νίκης εναντίον των εχθρών που δημιουργεί και χρειάζεται συνεχώς αυτό το συναίσθημα για να διατηρήσει τη βάση και τον εαυτό της μαζί. Η απόφαση της Αγίας Σοφίας είναι μια λανθασμένη απόφαση που λήφθηκε προς αυτή την κατεύθυνση”.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here