Οι μεγάλες θρησκευτικές γιορτές της Ορθοδοξίας και όχι μόνο ασφαλώς συνδέονταν πάντα με μια σειρά εθίμων με τα οποία , πέρα από το καθαρά θρησκευτικό κομμάτι, εκφράζονταν πάντα οι πιστοί .
Τα έθιμα αυτά -κομμάτι της συλλογικής μνήμης και της προσωπικής ανάμνησης, περνούν από γενιά σε γενιά, ανάλογα με το πολιτισμικό υπόβαθρο κάθε τόπου και έρχονται για να συνδέσουν το παρόν με το παρελθόν κάθε κοινωνίας και να δώσουν τα «φώτα» τους στο αύριο.
Το δικό μας , κάψιμο του Ιούδα, σε κάποιους λαούς μπορεί να μοιάζει ασυνήθιστο, εμάς μπορεί να μας ξενίζουν κάποια άλλα.
Συλλέξαμε έθιμα για το Πάσχα που ξεφεύγουν από την πεπατημένη και σας τα παρουσιάζουμε:
Ισπανία (Verges) – Ο χορός του θανάτου
Η μικρή πόλη Verges στα βορειανατολικά της Ισπανίας, φιλοξενεί ένα ασυνήθιστο χορό του… Θανάτου.
Τη Μεγάλη Πέμπτη, πολλοί κάτοικοι φορούν κοστούμια –πολλά από αυτά απεικονίζουν σκελετούς- και συμμετέχουν στην πομπή του παραδοσιακού «χορού του θανάτου», στους δρόμους της μεσαιωνικής πόλης. Η παρέλαση ξεκινά τα μεσάνυχτα, διαρκεί τρεις ώρες και κορυφώνεται με τρομακτικούς σκελετούς που μεταφέρουν κιβώτια με στάχτες.
Βερμούδες- Πέταγμα χαρταετού
Τη Μεγάλη Παρασκευή, στο βρετανικό υπερπόντιο έδαφος των Βερμούδων, οι κάτοικοι «πετάνε» πολύχρωμους χαρταετούς, συμβολίζοντας την Ανάληψη του Χριστού στον ουρανό. Η ιστορία λέει ότι ο «δάσκαλος» χρειαζόταν ένα απλό, αλλά διαρκές σύμβολο για να βοηθήσει τους «μαθητές» του να κατανοήσουν την Ανάληψη του Χριστού στον ουρανό. Έτσι, έφτιαξε έναν χαρταετό, τον διακόσμησε με την εικόνα του Χριστού και τον «πέταξε’ στον ουρανό. Οι Βερμούδες, είναι επίσης διάσημες για την καλλιέργεια και εξαγωγή πασχαλινών κρίνων.
Εκτός από ζεστά ψωμάκια με σταυρούς και πασχαλινά αυγά, στις Βερμούδες συνηθίζουν να τρώνε κέικ ψαριού κατά τη διάρκεια του Πάσχα.
Γουατεμάλα: Πολύχρωμα χαλιά
Τη Μεγάλη Εβδομάδα, η πόλη La Antigua στη Γουατεμάλα σκεπάζει τους δρόμους με πολύχρωμα χαλιά προετοιμάζοντας την πομπή της Μεγάλης Παρασκευής. Τα μακριά χαλιά είναι φτιαγμένα από λουλούδια, χρωματιστά πριονίδια, φρούτα, λαχανικά και άμμο. Κάθε χαλί καλύπτεται συχνά από σκηνές που είναι σημαντικές για τους καλλιτέχνες που το φτιάχνουν, που κυμαίνονται από τη θρησκεία έως τις παραδόσεις των Μάγια και την ιστορία της Γουατεμάλας.
Σκανδιναβία- Οι μάγισσες του Πάσχα
Στη Φινλανδία και σε μέρη της Σουηδίας, τα παιδιά «ζωντανεύουν» τη μάγισσα του Πάσχα, ντύνονται με παλιά ρούχα και κουρέλια και κρατάνε σκουπόξυλα. Έτσι ντυμένα, πηγαίνουν από πόρτα σε πόρτα και ζητούν κέρασμα (όπως στο Halloween), δίνοντας ως αντάλλαγμα διακοσμημένα κλαδιά με μπουμπούκια. Οι χαρούμενοι… μάγοι παίρνουν τους δρόμους την Πέμπτη ή το Σάββατο πριν από το Πάσχα.
Επίσης, τις μέρες μέχρι το Πάσχα, φωτιές και πυροτεχνήματα ανάβουν στους δρόμους για να «διώξουν» τις μάγισσες που πιστεύεται ότι βγαίνουν ανάμεσα στη Μεγάλη Πέμπτη και την Κυριακή του Πάσχα. Για μεσημεριανό ή δείπνο, το Μεγάλο Σάββατο, οι οικογένειες στη Σουηδία και τη Δανία τρώνε σε μπουφέ, ρέγγα, σολομό, πατάτες, αυγά και άλλα φαγητά. Στη Φινλανδία, συνηθίζουν να τρώνε ψητό αρνί με πατάτες και λαχανικά.
Νέα Υόρκη- πασχαλινή παρέλαση
Στην Αμερική, σύμφωνα με μια πανάρχαια δεισιδαιμονία, οι άνθρωποι έπρεπε να φορούν καινούρια ρούχα για το Πάσχα, για να έχουν καλή τύχη όλο το χρόνο. Από τα μέσα του 1800, στη Νέα Υόρκη, οι άνθρωποι έβαζαν τα καλά τους και παρέλαυναν στην 5η Λεωφόρο. Ακολουθώντας αυτή την παράδοση, η παρέλαση του Πάσχα, συνεχίζεται και σήμερα στη μεγάλη λεωφόρο.
Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ- αυγά που κυλάνε
Σύμφωνα με μια παλιά παράδοση, σε ορισμένες περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου (όπως π.χ. στη Σκωτία και τη Βόρεια Αγγλία) οι άνθρωποι ρίχνουν βαμμένα αυγά στους απότομους λόφους την Κυριακή του Πάσχα. Στις ΗΠΑ, το έθιμο αυτό πραγματοποιείται συχνά σε επίπεδο έδαφος, με το σπρώξιμο των αυγών με ένα κουτάλι.
Γαλλία – γιγαντιαία ομελέτα
Στην πόλη Haux της νοτιοδυτικής Γαλλίας, τη Δευτέρα της Λαμπρής, ψήνεται μια γιγαντιαία ομελέτα στην κεντρική πλατεία. Περίπου 5.000 αυγά χρησιμοποιούνται για να δημιουργήσουν ένα κατάλληλο γεύμα για 1.000 άτομα. Φυσικά, ακριβώς στην ώρα του μεσημεριανού γεύματος.
Ιταλία (Φλωρεντία)- η ανατίναξη του κάρου
Στη Φλωρεντία, συνηθίζεται το μοναδικό έθιμο του Scoppio del Carro, κατά το οποίο ανατινάσσεται μια άμαξα, κατά τη διάρκεια του ακούσματος του ύμνου Gloria την Κυριακή του Πάσχα. Όταν η άμαξα φτάνει μπροστά στο Duomo της Φλωρεντίας, ο επίσκοπος ανάβει με το Άγιο Φως μια ρουκέτα σε σχήμα περιστεριού (Colombina), η οποία ξεκινάει από την Αγία Τράπεζα και φτάνει στην άμαξα, η οποία είναι γεμάτη πυροτεχνήματα. Μόλις η ρουκέτα αγγίζει το αμάξι, τα πυροτεχνήματα ανάβουν και η πλατεία πλημμυρίζει με φως, σε ένα εντυπωσιακό θέαμα.
Ελβετία (Nyon)- πασχαλινά πηγάδια
Οι Ελβετοί στην πόλη Nyon, μετατρέπουν τα σιντριβάνια και τις βρύσες τους σε πασχαλινά πηγάδια, στολίζοντάς τα με χρωματιστές κορδέλες, διακοσμημένα αυγά και λουλούδια. Αυτή η γιορτή του νερού είναι επίσης μια γιορτή για τη νέα ζωή και προέρχεται από μια παλιά γερμανική παράδοση του εορτασμού της τήξης των χιονιών και της επιστροφής του νερού στις βρύσες. Ένα παρόμοιο έθιμο υπάρχει και στο Bischofszell, στην Canton Thurgau.
Πολωνία- μπουγέλο Smingus-Dyngus
Στην Πολωνία κατά τη διάρκεια του Πάσχα, καλό θα είναι να έχετε μαζί σας… μια πετσέτα, ομπρέλα ή αδιάβροχο. Σε ένα ασυνήθιστο έθιμο που είναι γνωστό ως Smingus-dyngus, τα αγόρια μπουγελώνουν στα κορίτσια τη Δευτέρα του Πάσχα. Το Smingus-dyngus αναφέρθηκε για πρώτη φορά τον 15ο αιώνα. Τότε υπήρχαν δύο χωριστά έθιμα: κατά το śmingus, οι άνδρες έριχναν νερό στις γυναίκες και κατά το dyngus, οι άνθρωποι ζητούσαν δωρεές. Η παράδοση του Smingus-Dyngus τη Δευτέρα του Πάσχα είναι ένα έθιμο που σήμερα εμφανίζεται σε όλους τους σλαβικούς πολιτισμούς.
