Η ελληνική και ρωμαϊκή παρουσία ήταν εκεί · Εκεί που αποκαλύφθηκε ο σπάνιος και ασυνήθιστος κυκλικός ναός, αφιερωμένος σε μια θεότητα με την ονομασία Pelusius της Αιγύπτου.
Πρόκειται για ένα μνημείο, που χρονολογείται περίπου πριν από 2.200 χρόνια, και ξεχωρίζει για την πολύπλοκη υδραυλική του υποδομή. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι συνδεόταν άμεσα με τον Νείλο και πιθανότατα χρησιμοποιούνταν για τελετουργίες που σχετίζονταν με το νερό και τη γονιμότητα.
Η ανασκαφή πραγματοποιήθηκε στον χώρο Tell el-Farama, στην αρχαία πόλη Pelusium, στο ανατολικό άκρο του Δέλτα του Νείλου, στη βόρεια περιοχή του Σινά. Η πόλη αυτή είχε στρατηγική σημασία στην αρχαιότητα, λειτουργώντας ως οχυρό κατά τη φαραωνική περίοδο και αργότερα ως εμπορικός και τελωνειακός κόμβος την εποχή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Στην ίδια περιοχή, μάλιστα, είχε εντοπιστεί το 2022 και ναός αφιερωμένος στον Δία.
Αν και η αρχική ανακάλυψη έγινε το 2019, οι πρώτες εκτιμήσεις των ειδικών αποδείχθηκαν λανθασμένες. Στην αρχή, η κυκλική κατασκευή από κόκκινα τούβλα θεωρήθηκε ότι ήταν το κτίριο της συγκλήτου της πόλης. Ωστόσο, καθώς προχώρησαν οι ανασκαφές και αποκαλύφθηκε πλήρως η δομή, κατέστη σαφές ότι επρόκειτο για θρησκευτικό χώρο, σύμφωνα με το υπουργείο Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της χώρας.
Στο επίκεντρο του ναού βρέθηκε μια εντυπωσιακή κυκλική δεξαμενή διαμέτρου περίπου 35 μέτρων. Στο κέντρο της υπήρχε τετράγωνη βάση, όπου πιθανότατα στεκόταν άγαλμα της θεότητας. Το όνομα Pelusius συνδέεται ετυμολογικά με την ελληνική λέξη για τη λάσπη ή την ιλύ, στοιχείο που ενισχύει τη σχέση του ναού με τα νερά του ποταμού.
Γύρω από τη δεξαμενή εντοπίστηκαν κανάλια και βοηθητικές εγκαταστάσεις, ενώ στο εσωτερικό της βρέθηκαν ίχνη νερού και ιλύος από τον Νείλο, γεγονός που υποδηλώνει τη συμβολική αλλά και πρακτική σύνδεση του χώρου με τον ποταμό.
