Για χρόνια είχε επικρατήσει η θεωρία ότι είναι κρατήρας από πρόσκρουση μετεωρίτη. Ωστόσο, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Γης της NASA, αυτή η εξήγηση δεν ισχύει. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για έναν γεωλογικό θόλο που ανυψώθηκε από εσωτερικές δυνάμεις της Γης και στη συνέχεια διαμορφώθηκε από τη διάβρωση.
Η δομή ή αλλιώς το Μάτι της Σαχάρα έχει διάμετρο περίπου 40 χιλιομέτρων (σε ορισμένες μετρήσεις φτάνει και τα 45–48) και ξεχωρίζει έντονα μέσα στο άδειο τοπίο της Σαχάρα, αποτελώντας σημείο αναφοράς ακόμα και για αστροναύτες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.
Η μορφή της εξηγείται από τη λεγόμενη διαφορική διάβρωση: διαφορετικά πετρώματα φθείρονται με διαφορετικούς ρυθμούς, αφήνοντας πίσω κυκλικές «ράχες». Έτσι δημιουργείται το χαρακτηριστικό μοτίβο με τα παλαιότερα στρώματα στο κέντρο και τα νεότερα να απλώνονται προς τα έξω—ένα στοιχείο που δεν ταιριάζει με κρατήρα πρόσκρουσης.
Ακόμη και τα χρώματα που διακρίνονται στις εικόνες έχουν σημασία, καθώς αντανακλούν ποικιλία πετρωμάτων, τόσο ιζηματογενών όσο και πυριγενών. Η διάσημη φωτογραφία της NASA τραβήχτηκε το 2020 από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, με επεξεργασία που ανέδειξε τις λεπτομέρειες της δομής.
