Στο διάστημα αύριο το Αριστοτέλειο – Εκτοξεύεται ο «προπτυχιακός» νανοδορυφόρος PeakSat

Αύριο το μεσημέρι, θα εκτοξευτεί στο διάστημα ο νανοδορυφόρος PeakSat, τον οποίο σχεδίασε και κατασκεύασαν οι προπτυχιακοί φοιτητές της ομάδας SpaceDot του ΑΠΘ.

Το δύσκολο εγχείρημα που έφεραν εις πέρας οι φοιτητές με επιστημονικούς υπεύθυνους του έργου τον καθηγητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών, Αλκιβιάδη Χατζόπουλο και τον καθηγητή του Τμήματος Φυσικής, Κλεομένη Τσιγάνη, παρουσιάστηκε σε ειδική εκδήλωση, κατά την οποία η ομάδα βραβεύτηκε από τις πρυτανικές αρχές του ιδρύματος.

Ο PeakSat

Κινούμενος σε ύψος περίπου 500 χιλιομέτρων και με ταχύτητα επτά χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο, θα επιχειρήσει να επικοινωνήσει με τον επίγειο σταθμό στον Χολομώντα μέσω λέιζερ, σηματοδοτώντας μια τεχνολογική και επιστημονική πρόκληση υψηλών απαιτήσεων.

Η δημιουργία του PeakSat αποτελεί αποτέλεσμα τριετούς εντατικής προσπάθειας της φοιτητικής ομάδας SpaceDot, τα μέλη της οποίας εργάστηκαν ακούραστα, με πολύωρα ωράρια και συνεχείς δοκιμές, για να υλοποιήσουν ένα ιδιαίτερα σύνθετο εγχείρημα. Η συγκίνηση των συμμετεχόντων είναι έντονη, καθώς το τελευταίο αντίο στον δορυφόρο δόθηκε τον Νοέμβριο του 2025, όταν παραδόθηκε στη Γερμανία για να μεταφερθεί στις ΗΠΑ και να ενσωματωθεί σε αποστολή της SpaceX. Η εκτόξευση, που αρχικά είχε προγραμματιστεί, αναβλήθηκε για τεχνικούς λόγους, ωστόσο αναμένεται να πραγματοποιηθεί σύντομα.

Παρά το μικρό του μέγεθος, ο PeakSat φιλοδοξεί να δοκιμάσει μια τεχνολογία που θεωρείται το μέλλον των δορυφορικών επικοινωνιών: τη μετάδοση δεδομένων μέσω λέιζερ. Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά ραδιοκύματα, οι οπτικές επικοινωνίες προσφέρουν μεγαλύτερες ταχύτητες, μειωμένες παρεμβολές και υψηλότερη ασφάλεια, ακόμη και με τη χρήση τεχνικών όπως η κβαντική κρυπτογραφία. Ωστόσο, η τεχνολογία αυτή συνοδεύεται από προκλήσεις, όπως η ευαισθησία στις καιρικές συνθήκες και οι αυξημένες τεχνικές απαιτήσεις.

Η ιδέα για τον PeakSat ξεκίνησε το 2023, στο πλαίσιο εθνικού προγράμματος για μικροδορυφόρους, αν και η εμπειρία της ομάδας είχε ήδη διαμορφωθεί από προηγούμενες συμμετοχές σε ευρωπαϊκά προγράμματα της ESA. Αυτή η εμπειρία επέτρεψε στους φοιτητές να αναλάβουν την ανάπτυξη κρίσιμων υποσυστημάτων, όπως ο κεντρικός υπολογιστής και τα τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα, αποδεικνύοντας ότι η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει τεχνογνωσία στον σχεδιασμό διαστημικών συστημάτων.

H αποστολή

Η αποστολή του δορυφόρου δεν είναι απλή: κατά τη διέλευσή του πάνω από την Ελλάδα, θα πρέπει μέσα σε λίγα λεπτά να ευθυγραμμιστεί με ακρίβεια, να εντοπίσει τον σταθμό βάσης και να επιτύχει τη μετάδοση του σήματος. Η επιτυχία δεν είναι δεδομένη, γεγονός που αναδεικνύει τη δυσκολία και τη σημασία του εγχειρήματος.

Παράλληλα, ενισχύονται και οι υποδομές στη Γη, καθώς στον Χολομώντα αναβαθμίζονται τα τηλεσκόπια και σχεδιάζεται η εγκατάσταση νέου, προηγμένου εξοπλισμού που θα υποστηρίζει τόσο οπτικές όσο και ηλεκτρονικές επικοινωνίες.

Η ανάπτυξη του PeakSat εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της ελληνικής παρουσίας στο Διάστημα, με τη χώρα να αναμένεται να διαθέτει έντεκα νανοδορυφόρους σε τροχιά έως το καλοκαίρι του 2026. Το εγχείρημα αποδεικνύει ότι, με την κατάλληλη υποστήριξη, η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στον τομέα των διαστημικών τεχνολογιών, ενώ παράλληλα συμβάλλει στην εκπαίδευση και την παραμονή νέων επιστημόνων στη χώρα.

Συνολικά, ο PeakSat δεν αποτελεί μόνο ένα τεχνολογικό επίτευγμα, αλλά και σύμβολο καινοτομίας, συνεργασίας και φιλοδοξίας για το μέλλον της ελληνικής επιστήμης.

Η εκτόξευση του νανοδορυφόρου με πύραυλο Falcon 9 της SpaceX, στο πλαίσιο της αποστολής Transporter-16, επρόκειτο να γίνει σήμερα και να προβληθεί σε ζωντανή μετάδοση στην Αίθουσα Τελετών του ΑΠΘ, αλλά για τεχνικούς λόγους αναβλήθηκε για αύριο.