Θεοφάνια στην Αθήνα: Η δισχιλιετής ιστορία της Δεξαμενής και οι συμβολισμοί της

H Δεξαμενή, στην καρδιά της Μητροπολιτικής Αθήνας, δεν είναι ένα τυχαίo σημείο που έχει επιλεγεί για τον αγιασμό των υδάτων. Συμπυκνώνει ιστορία, μνήμη και αστικό συμβολισμό σχεδόν δύο χιλιάδων ετών.

Αποτελεί τμήμα του ιστορικού Υδραγωγείου του Αδριανού το οποίο είναι  ένα υπόγειο δίκτυο σηράγγων μήκους περίπου 20 χιλιομέτρων. Κατασκευάστηκε τον 2ο αιώνα μ.Χ. για να καλύψει τις αυξανόμενες ανάγκες ύδρευσης μιας Αθήνας που τότε βρισκόταν σε φάση έντονης ανάπτυξης.

Τα νερά συλλέγονταν από τις υπώρειες της Πάρνηθας και της Πεντέλης και κατέληγαν στη Δεξαμενή, η οποία λειτουργούσε ως βασικός αποθηκευτικός κόμβος, εξασφαλίζοντας πόσιμο νερό σε χιλιάδες κατοίκους.

Η «επανανακάλυψή» του υδραγωγείου ήρθε τον 19ο αιώνα, όταν η νεότερη Αθήνα άρχισε να επεκτείνεται και οι ανάγκες ύδρευσης έγιναν και πάλι πιεστικές.

Τότε το έργο καθαρίστηκε, επισκευάστηκε και τέθηκε ξανά σε λειτουργία, αποδεικνύοντας ότι οι αρχαίες υποδομές δεν ήταν απλώς εντυπωσιακές, αλλά και διαχρονικά λειτουργικές. Σήμερα, τη διαχείρισή του έχει η ΕΥΔΑΠ.

Τα Θεοφάνια στη Δεξαμενή του Αδριανού δεν είναι μόνο μια θρησκευτική τελετή.  Εξάλλου και η ίδια η τελετή δεν προσφέρει .. θέαμα (βουτιές για την άντληση του Σταυρού όπως γίνεται στα λιμάνια της χώρας) αλλά… μόνο άρτο: Το βάρος πέφτει στον συμβολισμό. Tο νερό παρουσιάζεται ως ζωτικό αγαθό, ως μνήμη και ως στοιχείο που κράτησε την Αθήνα όρθια επί αιώνες.

Δεν αγιάζονται μόνο τα νερά. Αγιάζεται, έστω για λίγο και η ίδια η ιστορία της πόλης, μια υπενθύμιση ότι κάτω από το σύγχρονο αστικό τοπίο συνεχίζει να ρέει η Αθήνα των αιώνων.