Οι αρχαιολόγοι διαπίστωσαν ότι τα αποτυπώματα ανθρώπινων χεριών σε ασβεστολιθικές σπηλιές στο νησί Μούνα της Ινδονησίας μπορεί να είναι ηλικίας 67.800 ετών. Και αυτό τις καθιστά τις παλαιότερες γνωστές σπηλαιογραφίες στον κόσμο. Σύμφωνα με τους επιστήμονες που έχουν μελετήσει την προϊστορική τέχνη, οι ζωγραφιές δημιουργήθηκαν με το φύσημα χρωστικής πάνω σε χέρια προσαρτημένα στους τοίχους των σπηλαίων, δημιουργώντας το περίγραμμά τους.
Ο αρχαιολόγος πίσω από την ανακάλυψη είναι ο Adhi Agus Oktaviana από την Εθνική Υπηρεσία Έρευνας και Καινοτομίας της Ινδονησίας, ο οποίος έχει αφιερώσει τη ζωή του στην τέχνη των σπηλαίων των αρχαίων προγόνων. Μελετά τις ζωγραφιές για πάνω από μια δεκαετία στο νησί Μούνα στην επαρχία Σουλαουέζι. Βρήκε τις απεικονίσεις που περιγράφονται παραπάνω κάτω από πιο πρόσφατες ζωγραφιές στο σπήλαιο, οι οποίες αναπαριστούν ένα άτομο έφιππο δίπλα σε ένα πτηνό.
“Το παλαιότερο πρότυπο χεριού που περιγράφηκε σε αυτή την τοποθεσία είναι εξαιρετικό, επειδή ανήκει σε ένα στυλ που συναντάται μόνο στο Σουλαουέζι”, σχολίασε στο περιοδικό Nature ο αρχαιολόγος Maxime Aubert, του Πανεπιστημίου Griffith της Αυστραλίας, ο οποίος συνέβαλε στην έρευνα. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, τα απεικονιζόμενα χέρια δεν ήταν απολύτως ρεαλιστικά: στην πραγματικότητα, τα άκρα των δακτύλων είχαν βαφτεί για να φαίνονται πιο μυτερά.
Ο συμβολισμός είναι ασαφής
Αυτό οδηγεί τους αρχαιολόγους στην υπόθεση ότι οι προϊστορικοί ζωγράφοι δεν προσπαθούσαν να απεικονίσουν ανθρώπινα χέρια, αλλά κάτι άλλο, ίσως με συμβολική ή μαγική αξία. Εξετάζουν, για παράδειγμα, τις πατούσες της αρκούδας. Πράγματι, οι αρκούδες θεωρούνταν σε πολλούς προϊστορικούς πολιτισμούς ως υπόγειες θεότητες που ασκούσαν τεράστια δύναμη.
“Προφανώς είχε κάποια βαθύτερη πολιτιστική σημασία, αλλά δεν ξέρουμε ποια ήταν αυτή. Υποψιαζόμαστε ότι είχε να κάνει με την πολύπλοκη συμβολική σχέση που είχαν αυτοί οι αρχαίοι άνθρωποι με τον κόσμο των ζώων”, ανέφεραν οι συγγραφείς της μελέτης.
Οι επιστήμονες προσδιόρισαν την ελάχιστη ηλικία από την παλαιότερη γνωστή ανθρώπινη σπηλαιογραφία, αναλύοντας τη μικρή ποσότητα ουρανίου στα ορυκτά στρώματα που σχηματίστηκαν σταδιακά στην επιφάνεια της χρωστικής. Η έρευνα αυτή δείχνει επίσης ότι το αναφερόμενο σπήλαιο Μούνα είχε χρησιμοποιηθεί για βραχογραφίες πολλές φορές για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ορισμένα αρχαία έργα μάλιστα βάφτηκαν ακόμη και 35.000 χρόνια μετά τη δημιουργία τους.
Η νέα αυτή ανακάλυψη είναι περισσότερο από 15.000 χρόνια παλαιότερη από προηγούμενα έργα τέχνης που βρέθηκαν στην περιοχή Σουλαουέζι από την ίδια ομάδα επιστημόνων το 2024.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς, η ανακάλυψη αυτή υποστηρίζει τη θεωρία ότι το Σουλαουέζι ήταν ο τόπος μιας πρώιμης ανθρώπινης μετανάστευσης. “Δείχνει επίσης ότι οι πρόγονοί μας δεν ήταν μόνο σπουδαίοι ναυτικοί”, δήλωσε ο Adhi, σύμφωνα με την Jakarta Post, “αλλά και καλλιτέχνες”.
