Μία τεράστια απειλή για την παραδοσιακή εικόνα που έχουν τα νησιά τους βλέπουν οι Δήμοι των Κυκλάδων πίσω από τις στρατηγικές επενδύσεις στον τουρισμό, ζητώντας εδώ και τώρα αλλαγές στον χωροταξικό σχεδιασμό σε θεσμικό επίπεδο.
Οι Δήμοι του Νοτίου Αιγαίου υπό τον φόβο ότι παραδοσιακά νησιά με φυσικό πλούτο και συγκεκριμένη αρχιτεκτονική που τα κάνουν μοναδικά απειλούνται ανοιχτά από τις στρατηγικές επενδύσεις στον τουρισμό, υιοθέτησαν ομόφωνα απόφαση κατά τους.
Μάλιστα, ομόφωνα κατά των στρατηγικών επενδύσεων στον τουρισμό και της επιχειρηματικής δραστηριότητας real estate στα νησιά τάχθηκαν οι Δήμοι του Νοτίου Αιγαίου, μέσω απόφασης της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου (Π.Ε.Δ.).
Η απόφαση βασίστηκε σε εισήγηση του δημάρχου Θήρας, Νίκου Ζώρζου, η οποία υιοθετήθηκε χωρίς διαφοροποιήσεις από το συλλογικό όργανο των Δημάρχων. Στο κείμενο διατυπώνεται σαφής αντίθεση στο ισχύον πλαίσιο στρατηγικών επενδύσεων και στις ειδικές πολεοδομικές ρυθμίσεις που εφαρμόζονται στον νησιωτικό χώρο.
“Τα τελευταία χρόνια, οι λεγόμενες ‘στρατηγικές επενδύσεις’για τον τουρισμό έχουν μετατραπεί σε όχημα αλλοίωσης, του φυσικού, πολιτιστικού και κοινωνικού ιστού των νησιών μας”.
Οι Δήμοι αναφέρουν ότι τα Σύνθετα Τουριστικά Καταλύματα, οι Οργανωμένοι Υποδοχείς Τουριστικών Δραστηριοτήτων και τα έργα που υλοποιούνται μέσω ΕΣΧΑΣΕ οδηγούν στη δημιουργία μεγάλων οικιστικών συγκεντρώσεων, κυρίως σε μικρά και μεσαία νησιά, χωρίς υποχρέωση πολεοδόμησης και χωρίς ουσιαστικό έλεγχο από την τοπική αυτοδιοίκηση.
“Ένα θεσμικό πλαίσιο, που υποτίθεται ότι θα έφερνε βιώσιμη ανάπτυξη, χρησιμοποιείται πλέον για να παρακάμπτει τους Δήμους και να εξυπηρετεί ιδιωτικά συμφέροντα σε βάρος του δημοσίου”.
Τα νησιά των Κυκλάδων και ο κίνδυνος της απώλειας του παραδοσιακού τους χαρακτήρα
Στο κείμενο καταγράφονται συγκεκριμένα παραδείγματα από τις Κυκλάδες. Για την Ίο αναφέρεται ότι περίπου 30% της συνολικής έκτασης του νησιού έχει συγκεντρωθεί στα χέρια ενός επενδυτή μέσω σχεδίων που χαρακτηρίστηκαν στρατηγικές επενδύσεις, παρά τις αρνητικές αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου. Στη Μήλο γίνεται αναφορά στην υπόθεση του Σαρακήνικου, όπου ανακλήθηκε οικοδομική άδεια μετά από αποφάσεις του ΣτΕ. Στη Σίκινο ο Δήμος προχώρησε σε αυστηρούς περιορισμούς δόμησης, ενώ Φολέγανδρος και Ανάφη αναφέρονται ως νησιά που αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις.
“Στην Ίο, το 30% του νησιού έχει συγκεντρωθεί στα χέρια ενός επενδυτή με σχέδια που χαρακτηρίστηκαν στρατηγικές επενδύσεις, παρά τις αρνητικές αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου”.
Η εισήγηση ασκεί κριτική στο σύστημα έγκρισης και αδειοδότησης, επισημαίνοντας ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται από επιτροπές στην Αθήνα, χωρίς θεσμική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και χωρίς έλεγχο συμβατότητας με τα Ειδικά ή Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια.
“Δεν είναι αναπτυξιακό εργαλείο οι στρατηγικές επενδύσεις, είναι εργαλείο αποδιάρθρωσης και καταστροφής των νησιών μας”.
Το κείμενο καταλήγει σε τέσσερις προτάσεις, οι οποίες υιοθετήθηκαν από το ΔΣ της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου. Αυτές αφορούν
- στην αναστολή αδειοδότησης στρατηγικών επενδύσεων χωρίς συναίνεση των τοπικών κοινωνιών,
- τη θεσμική κατοχύρωση της συμμετοχής των Δήμων στη διαδικασία έγκρισης,
- την υποχρεωτική τεκμηρίωση φέρουσας ικανότητας και χωροταξικής συμβατότητας και
- την εξέταση κατάργησης του πλαισίου στρατηγικών επενδύσεων στον νησιωτικό χώρο.
“Η Σαντορίνη, η Ίος, η Μήλος, η Σίκινος, η Φολέγανδρος και άλλα νησιά των Κυκλάδων δεν είναι πεδία για Φαραωνικά επιχειρηματικά σχέδια – είναι ζωντανοί τόποι”.
Η ομόφωνη απόφαση της Π.Ε.Δ. Νοτίου Αιγαίου καταγράφει επίσημα τη συλλογική στάση των Δήμων των Κυκλάδων απέναντι στο ισχύον μοντέλο στρατηγικών τουριστικών επενδύσεων και θέτει το πλαίσιο για τις επόμενες θεσμικές συζητήσεις σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης.
