Κακοκαιρία: Τι είναι το Orographic lifting που «έπνιξε» τη Δυτική Ελλάδα – Πώς εξελίσσεται ο καιρός (βίντεο)

Πλημμυρισμένα χωριά, βουτηγμένα στη λάσπη αφήνει πίσω της η κακοκαιρία που «έπνιξε» τη Δυτική Ελλάδα, η οποία ενισχύθηkε και από το φαινόμενο «Οrographic lifting».

Σύμφωνα με το μετεωρολόγο Γιώργο Τσατραφύλλια είναι το φαινόμενο που ενίσχυσε τα ακραία φαινόμενα και έδωσε τα αποτελέσματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν στην καθημερινότητά τους οι πληγείσες περιοχές.

Όπως εξηγεί «όταν φυσάει Ν–ΝΔ, ο άνεμος έρχεται από το Ιόνιο, που είναι ζεστό και φορτωμένο υγρασία. Αυτή η υγρή αέρια μάζα κατευθύνεται προς την ηπειρωτική Ελλάδα. Η Πίνδος λειτουργεί σαν “τείχος”. Ο αέρας αναγκάζεται να ανέβει την οροσειρά της Πίνδου (αναγκαστική ανύψωση – orographic lifting). Καθώς ανεβαίνει, ψύχεται, ο κορεσμός επιτυγχάνεται γρήγορα, και η υγρασία συμπυκνώνεται → έντονη βροχή στα δυτικά προσήνεμα (Ήπειρος, δυτ. Θεσσαλία, δυτ. Στερεά, δυτ. Μακεδονία).

Η ανύψωση είναι συνεχής όσο φυσάει νότιος άνεμος. Η υγρασία είναι σχεδόν “απεριόριστη” από το Ιόνιο. Εμφανίζεται και το φαινόμενο back-building σε καταιγίδες που ξαναδημιουργούνται πάνω στις ίδιες περιοχές. Όταν υπάρχει και βαρομετρικό χαμηλό ανοικτά του Ιονίου, η τροφοδοσία υγρασίας είναι συνεχής με αποτέλεσμα να δημιουργούνται rain trains».

Τι συμβαίνει στις πληγείσες περιοχές

Στην Ήπειρο, οι Δήμοι Ζαγορίου, Φιλιατών και Ζηρού έχουν τεθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ενώ στη βόρεια Κέρκυρα οι καταστροφές είναι εκτεταμένες.

Παράλληλα, χωριά στα βόρεια Τζουμέρκα εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα ηλεκτροδότησης, ενώ δυσκολίες καταγράφονται επίσης σε ορεινές περιοχές της Καλαμπάκας, της Κοζάνης και του Ασπροποτάμου.

Στη Φιλιππιάδα, η κακοκαιρία έχει προκαλέσει μεγάλες δυσκολίες με πλημμυρισμένους δρόμους, πτώσεις κολόνων και κατολισθήσεις. Παρόμοιες καταστάσεις συναντώνται και στον Δήμο Αρταίων, όπου αναφέρθηκαν διακοπές ρεύματος, καθώς και στα Κεντρικά Τζουμέρκα, όπου σημειώθηκαν ζημιές στο οδικό δίκτυο. Ακόμη και στα Ιωάννινα παρατηρήθηκαν πλημμυρικά φαινόμενα, όπως στην περιοχή της Πεδινής, κοντά στην Εγνατία. Συνολικά, η Ήπειρος βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντικές καταστροφές.

Στην Κόνιτσα οι ζημιές επηρέασαν κρίσιμες υποδομές, με κατολισθήσεις και βλάβες στο δίκτυο της ΔΕΗ που προκάλεσαν πολύωρες διακοπές ρεύματος στη δημοτική ενότητα Μαστοροχωρίων. Προβλήματα καταγράφηκαν επίσης στις υδροδοτικές εγκαταστάσεις.

Κέρκυρα: Σε έκτακτη ανάγκη…

Η έντονη κακοκαιρία στην Κέρκυρα έχει αφήσει πίσω της μεγάλες ποσότητες φερτών υλικών, λάσπης και πέτρες που έχουν αποκλείσει δρόμους. Το κλιμάκιο υπό τον υφυπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κώστα Κατσαφάδο, και τον Γενικό Γραμματέα Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών, Πέτρο Καμπούρη, βρίσκεται στο νησί για αυτοψίες και επιχειρησιακό σχεδιασμό.

Παράλληλα, θα ακολουθήσει σύσκεψη με την Περιφέρεια Ιονίων Νήσων και τη Δημοτική Αρχή Βόρειας Κέρκυρας, με σκοπό τον πλήρη συντονισμό των υπηρεσιών και την επιτάχυνση των παρεμβάσεων αποκατάστασης.

Σύμφωνα με το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, ο υφυπουργός βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με τις δημοτικές και περιφερειακές αρχές των περιοχών που επλήγησαν από τα έντονα φαινόμενα, ενώ έχει ήδη οργανωθεί πρόγραμμα επισκέψεων και αυτοψιών, ώστε να επιταχυνθούν οι ενέργειες στήριξης.

Πώς θα κινηθεί η κακοκαιρία

Σύμφωνα με την ΕΜΥ, ο καιρός σήμερα, Σάββατο, θα παραμείνει βροχερός, με προειδοποιήσεις για το Ιόνιο, την Ήπειρο, τη δυτική Στερεά και τη βορειοδυτική Πελοπόννησο, όπου αναμένονται βροχές και σποραδικές καταιγίδες, κατά τόπους ισχυρές έως το απόγευμα.

Στα δυτικά και βόρεια προβλέπονται αυξημένες νεφώσεις με βροχές και τοπικές καταιγίδες. Στα υπόλοιπα ηπειρωτικά, οι νεφώσεις θα είναι πρόσκαιρα αυξημένες, με πιθανότητα βροχών στη Θεσσαλία, την ανατολική Στερεά και την ανατολική Πελοπόννησο.

Στα νησιά του Αιγαίου αναμένονται αραιές νεφώσεις, κατά τόπους πιο πυκνές, με ασθενείς βροχές στο Ανατολικό Αιγαίο και τις πρωινές ώρες στα Δωδεκάνησα. Αργά τη νύχτα, λίγα χιόνια θα πέσουν στα ορεινά της Ηπείρου και της Δυτικής Μακεδονίας.

Όπως εξηγεί ο Κλέαρχος Μαρουσάκης, η χώρα βρίσκεται σε μια φάση με «συνεχώς ανατροφοδοτούμενα μέτωπα καταιγίδων», που καθιστούν την κατάσταση ιδιαίτερα δύσκολη. Ιδιαίτερα η Δυτική Ελλάδα αναμένεται να δεχτεί βροχοπτώσεις για τις επόμενες έξι ημέρες, με τα φαινόμενα να διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα έντασης.

Στην ατμόσφαιρα εισέρχονται πολύ ψυχρές αέριες μάζες από την κεντρική και βόρεια Ευρώπη, οι οποίες συναντούν τις ζεστές θάλασσες της περιοχής. Ο συνδυασμός αυτός οδηγεί στη δημιουργία βαρομετρικών χαμηλών, που ενισχύουν την αστάθεια και προκαλούν έντονες καταιγίδες. Αυτή η αλληλεπίδραση ανάμεσα στο κρύο και τη θερμότητα των θαλασσών αποτελεί το χαρακτηριστικό γνώρισμα του καιρού τις τελευταίες ημέρες.

Η συνεχιζόμενη παρουσία ψυχρών αερίων μαζών, σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες των θαλασσών που έχουν αποθηκευτεί κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, αναμένεται να διατηρήσει την αστάθεια στο καιρικό σκηνικό.