Τι δεν θα ξανεγεννηθεί ποτέ στον Φενεό – Η οικολογική καταστροφή στο ελατοδάσος

«Η πυρκαγιά του Φενεού αποτελεί μέχρι σήμερα την σημαντικότερη οικολογική καταστροφή της φετινής αντιπυρικής περιόδου».

Δεν είναι δική μας διαπίστωση.

Η Πυρομετεωρολογική ομάδα FLAME της Μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, η οποία επισήμανε τα… μαντάτα στηρίχθηκε στα  ευρήματα της ανάλυσης που πραγματοποίησε σε συνεργασία με τη WWF Greece για τη δασική πυρκαγιά στον Φενεό Κορινθίας που ξέσπασε την Τρίτη (22/7) και αναζωπυρώθηκε ξανά την Πέμπτη (24/7).

Σϋμφωνα με αυτά μέχρι και το μεσημέρι της Τετάρτης (23/7) είχαν καεί συνολικά 11.460 στρέμματα, εκ των οποίων τα 5.770 είναι περιοχών Natura 2000 (Όρος Ζήρεια, Όρος Ολίγυρτος).

Τα αποκαϊδια

Σύμφωνα με την ανάλυση των δορυφορικών δεδομένων του ευρωπαϊκού μηχανισμού Copernicus EMSQ

• στις 23/07/2025 είχαν  11.460 στρέμματα δασών, δασικών και αγροτικών εκτάσεων.

• Τα 5.950 αφορούν δάση Κεφαλληνιακής Ελάτης (52%), δασικό είδος χωρίς δυνατότητα φυσικής αναγέννησης μετά από πυρκαγιά

• H πυρκαγιά έχει επηρεάσει μέχρι στιγμής 2 περιοχές Natura 2000, την περιοχή GR2530006 (Όρος Ζήρεια), όπου έκαψε 910 στρέμματα, και την περιοχή GR2530004 (Όρος Ολίγυρτος), όπου έκαψε 4.860 στρέμματα.

Η κρίση στο ελατοδάσος του Φενεού δεν είναι σημερινή

Αποκαλυπτικά για το μέγεθος της… χαρηστικής βολής στον Φενεό είναι τα όσα επισημαίνουν η  Δρ. Ευαγγελία Αβραμίδου, Κύρια Ερευνήτρια Δασική Γενετική και η Δρ. Ευαγγελία Κορακάκη, Κύρια Ερευνήτρια, Φυσιολογία Δασικών Ειδών – Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων, ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, σε άρθρο τους που φιλοξενεί το climatebook.

3. Η περιοχή αυτή, με το ελατόδασος της, αντιμετώπιζε ήδη ένα σοβαρό πρόβλημα ξήρανσης. Τα μετεωρολογικά δεδομένα δείχνουν σημαντική μείωση των βροχοπτώσεων από το 2021, ενώ η έλλειψη χιονοπτώσεων, που παρατηρείται για πολύ μεγαλύτερο διάστημα, συμβάλλει καθοριστικά στην ενίσχυση της ξηρασίας.

2. Η φυσιολογία του δέντρου «σπάει» όταν η ξηρασία υπερβεί κρίσιμο όριο: τα στόματα στα φύλλα κλείνουν, οι αγωγοί ιστών καταρρέουν, η φωτοσύνθεση αναστέλλεται και οι άμυνες υποχωρούν. Έντομα και παθογόνα βρίσκουν ευκαιρία να εγκατασταθούν, οδηγώντας σε ολοκληρωτική ξήρανση.

3.Τα δέντρα διαθέτουν βιολογικούς μηχανισμούς «μνήμης» μέσω της επιγενετικής. Θυμούνται την πίεση της ξηρασίας και αναπροσαρμόζουν τη λειτουργία τους. Στην Ελλάδα, η γενετική και επιγενετική ποικιλομορφία των δασών θεωρείται από τους ερευνητές ισχυρό χαρτί στην προσπάθεια ενίσχυσης της ανθεκτικότητας. Η κουκουναριά (Pinus pinea), για παράδειγμα παρά τη χαμηλή γενετική διαφοροποίηση, ξεχωρίζει για την υψηλή επιγενετική της προσαρμοστικότητα.