Σταθερά πρώτοι στην απαισιοδοξία έρχονται οι Έλληνες, αποτυπώνοντας το ανικανοποίητο για τη ζωή που έχουν και θα έχουν στο μέλλον και μαρτυρώντας με αυτόν τον τρόπο τα τρωτά σημεία για τις συνθήκες ζωής που εξασφαλίζει η χώρα μας για τους πολίτες της.
Τα στοιχεία της νέας έρευνας του Εurofound είναι άκρως απογοητευτικά, κατατάσσοντας την Ελλάδα στην τελευταία θέση της ΕΕ σε βαθμό αισιοδοξίας και ικανοποίησης από τη ζωή.
Σύμφωνα με τη νέα έρευνα που δημοσιοποίησε ο επίσημος οργανισμός της ΕΕ οι Έλληνες έρχονται πρώτοι στην απαισιοδοξία ανάμεσα σε όλα τα κράτη μέλη, ενώ εμφανίζονται οι πλέον δυσαρεστημένοι με το επίπεδο ζωής. Βαθιά απογοήτευση αποτυπώνεται στον τρόπο που λειτουργεί η δημοκρατία στη χώρα μας, όντας τρίτοι από το τέλος μετά την Ουγγαρία του Όρμπαν, σε ελάχιστη απόσταση από τη γειτονική Βουλγαρία, που βιώνει μια παρατεταμένη πολιτική κρίση.
H ικανοποίηση των Ελλήνων με τη δημοκρατία στη χώρα επιδεινώθηκε αισθητά το 2024 / πηγή: Eurofound
Έρευνες και δημοσκοπήσεις
Τα ευρήματα της Eurofound προστίθενται στη σωρεία των πρόσφατων ερευνών που παρουσιάζουν με μελανά χρώματα τις συνθήκες ζωής στην Ελλάδα, στον αντίποδα των κυβερνητικών πανηγυρισμών για οικονομική ανάπτυξη. Yπεράνω «αντιπολιτευτικής» υποψίας διεθνείς οργανισμοί, όπως η Eurostat, ο ΟΟΣΑ, το Eυρωβαρόμετρο, κατατάσσουν τη χώρα μας στις τελευταίες θέσεις της ΕΕ σε θέματα ποιότητας ζωής, αγοραστικής δύναμης του μισθού, οικονομικών δυσκολιών των νοικοκυριών, πρόσβασης των πολιτών στην υγεία. Ακόμα και οι μηνιαίες εκθέσεις οικονομικού κλίματος του ΙΟΒΕ – ιδρύματος που εκπροσωπεί την «ελίτ» του επιχειρηματικού κόσμου – κατατάσσουν σταθερά τους Έλληνες πρώτους στην απαισιοδοξία στην Ευρώπη, με το δείκτη καταναλωτικής εμπιστοσύνης να βρίσκεται στην τελευταία θέση, με ελάχιστες αυξομειώσεις από μήνα σε μήνα.
Τι δείχνει η έρευνα τoυ Εurofound
Οι έρευνες του Εurofound για την ποιότητα ζωής και εργασίας στην Ευρώπη διεξάγονται ηλεκτρονικά, σε τακτά χρονικά διαστήματα από το 2020 και μέχρι σήμερα έχουν συγκεντρώσει πάνω από 260.000 απαντήσεις. Η τελευταία έρευνα είναι η 7η κατά σειρά.
Η αύξηση του κόστους ζωής εξακολουθεί να αποτελεί την κύρια ανησυχία των ερωτηθέντων σε ολόκληρη την ΕΕ, με τα νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος να πλήττονται ιδιαίτερα.
Αυτά τα νοικοκυριά δυσκολεύονται περισσότερο να τα βγάλουν πέρα και να αντέξουν τα έξοδα για ενέργεια, στέγαση και αναψυχή σε σύγκριση με το 2023.
Η εμπιστοσύνη στους θεσμούς, όπως η ΕΕ, οι εθνικές κυβερνήσεις και τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης, έχει παραμείνει σχετικά σταθερή από το τέλος της πανδημίας, τουλάχιστον κατά μέσο όρο μεταξύ των ερωτηθέντων στην ΕΕ. Ωστόσο, παρατηρήθηκε ελαφρά μείωση της εμπιστοσύνης προς την ΕΕ και της ικανοποίησης από τη δημοκρατία σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2023.
Πρόσβαση στην υγεία
Ένα ανησυχητικό εύρημα της ηλεκτρονικής έρευνας του 2024 είναι η επιδείνωση της ψυχικής ευημερίας, με τους ερωτηθέντες να αναφέρουν χαμηλότερες βαθμολογίες ψυχικής υγείας. . Οι ανεκπλήρωτες ανάγκες υγειονομικής περίθαλψης εξακολουθούν να επηρεάζουν τους ερωτηθέντες, ιδίως τους ερωτηθέντες ηλικίας 50-64 ετών και εκείνους που ανήκουν σε νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα. Οι ηλικιωμένοι ερωτηθέντες αναφέρουν μεγαλύτερη δυσκολία πρόσβασης σε νοσοκομειακές και εξειδικευμένες υπηρεσίες, ενώ οι νεότεροι ερωτηθέντες αναφέρουν συχνότερα ανεκπλήρωτες ανάγκες υπηρεσιών ψυχικής υγείας.
Οι ερωτηθέντες με αναπηρία είναι πιο πιθανό να αντιμετωπίζουν ανεκπλήρωτες ιατρικές ανάγκες, ιδίως όσοι δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα. Το κόστος είναι το πιο συχνά αναφερόμενο εμπόδιο για την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης μεταξύ αυτής της ομάδας.
Το 55% των νοικοκυριών στην Ελλάδα δυσκολεύεται να τα βγάλει πέρα
Έλληνες και απαισιοδοξία: Δύσκολα βγαίνει ο μήνας
Για την ηλικιακή ομάδα των 50-64 ετών το 2024 ήταν συνολικά χειρότερο από το 2023 σε ό,τι αφορά τις οικονομικές δυσκολίες. Σε αυτή την κατηγορία αυξήθηκε πανευρωπαϊκά κατά 12 ποσοστιαίες μονάδες το ποσοστό των ατόμων που «δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα», ενώ σημαντική αύξηση υπήρξε και στις νεότερες ηλικίες.
Μεταξύ των κρατών μελών, η Ελλάδα έχει μακράν το υψηλότερο ποσοστό όσων δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα, με 55%. Ακολουθούν η Κροατία με 45% και οι Εσθονία και Λετονία με 41%. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κινείται επίσης σε υψηλά ποσοστά, με τα τρία στα δέκα νοικοκυριά να δυσκολεύονται να βγάλουν το μήνα.
Η Ελλάδα είχε επίσης το υψηλότερο ποσοστό των ερωτηθέντων που δήλωσαν ότι ίσως χρειαστεί να εγκαταλείψουν το κατάλυμά τους τους επόμενους μήνες επειδή δεν μπορούν πλέον να το αντέξουν οικονομικά (22%), ακολουθούμενη από την Κύπρο (19%). Πανευρωπαϊκά, στεγαστική ανασφάλεια αντιμετωπίζει το 7% των ερωτηθέντων.
Μόνο το 20% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα δήλωσαν αισιόδοξοι για το μέλλον
Απαισιόδοξοι και απογοητευμένοι
Στην Ελλάδα μόνο το 20% των ερωτηθέντων δηλώνουν αισιόδοξοι για το μέλλον, το χαμηλότερο ποσοστό πανευρωπαϊκά, μαζί με τους Ιταλούς. Στον αντίποδα οι πιο αισιόδοξοι είναι οι Ιρλανδοί και οι Δανοί με ποσοστά 49% και 48% αντίστοιχα.
Σύμφωνα με την ανάλυση της Εurofound η αισιοδοξία σχετίζεται με μια σειρά αντικειμενικούς παράγοντες. Ένας από αυτούς είναι η ηλικία. Η πιθανότητα αισιοδοξίας αυξάνεται κατά 18 ποσοστιαίες μονάδες στις ηλικίες 16-29 ετών, έναντι της ομάδας αναφοράς 40-54 ετών, όταν τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά είναι παρόμοια.
Το να είναι κανείς άνεργος μειώνει τη μέση πιθανότητα να αισθάνεται αισιόδοξος κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες. Το καθαρό διαθέσιμο εισόδημα του νοικοκυριού είναι ένας άλλος κρίσιμος παράγοντας. Η πιθανότητα αισιοδοξίας μειώνεται κατά 13 ποσοστιαίες μονάδες για τα άτομα με χαμηλότερα εισοδήματα και αυξάνεται κατά 15 ποσοστιαίες μονάδες για τα άτομα με υψηλότερα εισοδήματα, σε σύγκριση με τα άτομα με μεσαία εισοδήματα. Άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν θετικά την αισιοδοξία περιλαμβάνουν την ολοκλήρωση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (+12 ποσοστιαίες μονάδες), το να είναι κανείς άνδρας ή να ζει με σύντροφο (+2 ποσοστιαίες μονάδες).
Είμαστε η μόνη χώρα της ΕΕ που «σκοράρουμε» κάτω από τη βάση στο βαθμό ικανοποίησης από τη ζωή
Ανικανοποίητοι
Παράλληλα με τη μείωση της αισιοδοξίας, η ικανοποίηση από τη ζωή μειώθηκε επίσης μεταξύ 2023 και 2024. Η Ελλάδα παρουσιάζει τα χαμηλότερα ποσοστά ικανοποίησης από τη ζωή. Στο ερώτημα «πόσο ικανοποιημένοι είστε από τη ζωή σας», σε κλίμακα από το 0 ως το 10, οι Έλληνες είναι ο μοναδικός λαός που «σκοράρει» κάτω από τη βάση, με μέσο όρο 4,5. Ακολουθούν με 5 μονάδες οι Εσθονοί και οι Ούγγροι, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στο 5,8. Αυστριακοί, Ολλανδοί και Δανοί είναι οι πιο ικανοποιημένοι με 6,5 και 6,3 αντίστοιχα.
