Αρχική Επιλεγμένα Απόφαση σταθμός για τα ανθρώπινα δικαιώματα εν μέσω κλιματικής κρίσης

Απόφαση σταθμός για τα ανθρώπινα δικαιώματα εν μέσω κλιματικής κρίσης

0
klimatiki krisi 1

Με μια απόφαση ορόσημο, η επιτροπή ανθρωπίνων δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών έκρινε παράνομη την πρακτική διαφόρων κυβερνήσεων να εξαναγκάζουν κλιματικούς πρόσφυγες να επιστρέψουν σε χώρες όπου η ζωή τους θα μπορούσε να απειληθεί από την κλιματική κρίση.

Η απόφαση –η πρώτη του είδους της– αποτελεί νομικό “σημείο ανατροπής” και ανοίγει μια πόρτα σε μελλοντικές αξιώσεις προστασίας από άτομα των οποίων η ζωή και η ευημερία απειλούνται λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη, όπως υποστηρίζουν ειδικοί.

Η κλιματική αλλαγή εκτοπίζει τους ανθρώπους

klimatiki krisi

Δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι αναμένεται να εκτοπιστούν μέσα στην επόμενη δεκαετία από τις ακραίες κλιματικές αλλαγές.

Η απόφαση αναφέρεται στην περίπτωση του Ioane Teitiota, ενός άνδρα από το Κιριμπάτι του Ειρηνικού Ωκεανού, που θεωρείται μία από τις χώρες που απειλούνται περισσότερο από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Το 2013, ο Teitiota που είχε μεταναστεύσει στη Νέα Ζηλανδία κατέθεσε αίτημα προστασίας από πιθανή απέλαση, υποστηρίζοντας ότι η ζωή του και της οικογένειάς του βρίσκονται σε κίνδυνο.

Η επιτροπή εξέτασε τα στοιχεία για υπερπληθυσμό στο νησί της Νότιας Ταράουα, όπου αρχικά ζούσε η οικογένεια Teitiota, λέγοντας ότι ο πληθυσμός εκεί είχε αυξηθεί από 1.641 κατοίκους το το 1947 σε 50.000 το 2010, λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασσας, με αποτέλεσμα άλλα νησιά να καταστούν ακατοίκητα, γεγονός που είχε δημιουργήσει βία και κοινωνικές εντάσεις.

Στο αίτημά του έκανε επίσης λόγο για την έλλειψη γλυκού νερού και τη δυσκολία ύπαρξης αγροτικών καλλιέργειών λόγω της αλατότητας του υδροφόρου ορίζοντα, γεγονός που προκάλεσε σοβαρά προβλήματα υγείας στην οικογένειά του. Είπε ότι καθώς το Κιριμπάτι σύμφωνα με τις σχετικές προβλέψεις εμπειρογνωμόνων θα καταστεί μη-κατοικήσιμο σε 10 έως 15 χρόνια, η ζωή του κινδυνεύει αν παραμείνει εκεί.

Τα δικαστήρια της Νέας Ζηλανδίας απέρριψαν το αίτημα προστασίας του Teitiota. Η επιτροπή ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ΟΗΕ επιβεβαίωσε την απόφαση της Νέας Ζηλανδίας με το σκεπτικό όμως ότι ενώ η αύξηση της στάθμης της θάλασσας είναι πιθανόν να καταστήσει ακατάλληλη τη Δημοκρατία του Κιριμπάτι… το χρονικό διάστημα των 10 έως 15 ετών, όπως υπέδειξε ο ίδιος ο Teitiota, θα μπορούσε να επιτρέψει στη χώρα να προβεί στις απαραίτητες παρεμβάσεις με τη βοήθεια της διεθνούς κοινότητας, και να λάβει μέτρα για την προστασία και, όπου χρειάζεται, τη μετεγκατάσταση του πληθυσμού της.

Η περιβαλλοντική κρίση απειλή κατά της ζωής

klimatiki krisi

Ωστόσο, οι ειδικοί λένε ότι η απόφαση της επιτροπής ανοίγει το δρόμο για άλλα τέτοια αιτήματα που βασίζονται στην απειλή κατά ζωής που προκαλεί η περιβαλλοντική κρίση. Η επιτροπή έκρινε ότι «οι επιπτώσεις που θα επιφέρουν οι κλιματικές αλλαγές στα κράτη επαναπροώθησης μπορεί να έχουν σαν αποτέλεσμα την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των επαναπατριζόμενων … ενεργοποιώντας ως εκ τούτου την υποχρέωση μη-επαναπροώθησης των κρατών υποδοχής».

Διαβάστε επίσης:  10 δισ. δολάρια από τον Τζεφ Μπέζος στον αγώνα για το κλίμα

“Σε προσωπικό επίπεδο για τον Ioane και την οικογένειά του είναι άσχημα νέα, γιατί προφανώς έχει αποφασιστεί ότι ο ισχυρισμός του ότι η ζωή του απειλείται στο Κιριμπάτι δεν ήταν αρκετά ισχυρός”, δήλωσε η Kate Schuetze, ερευνητής για θέματα Ειρηνικού της Διεθνούς Αμνηστίας.

“Αλλά δήλωσαν ότι δεν ήταν αρκετά ισχυρή με βάση την προσωπική του κατάσταση και τα αποδεικτικά στοιχεία που υπέβαλαν ενώπιον του δικαστηρίου και στη συνέχεια προέβησαν σε πολύ ισχυρές διευκρινιστικές δηλώσεις σχετικά με τους ρόλους και τις ευθύνες των κρατών λέγοντας ότι έτσι πυροδοτείται μια διεθνής ευθύνη και για άλλες κυβερνήσεις να μην επαναπροωθούν ανθρώπους σε μέρη όπου η ζωή τους κινδυνεύει εξαιτίας των κλιματικών αλλαγών“.

Αν και η απόφαση δεν είναι τυπικά δεσμευτική για τις χώρες, υπογραμμίζει πάντως τις νομικές ευθύνες που έχουν οι χώρες βάσει του διεθνούς δικαίου.

“Αυτό που είναι πραγματικά σημαντικό εδώ και που την καθιστά αυτή μια υπόθεση ορόσημο είναι ότι η επιτροπή αναγνώρισε ότι αν δεν ληφθούν αποφασιστικά μέτρα για την προστασία του πλανήτη από τις κλιματικές αλλαγές, κάποια στιγμή στο μέλλον οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να υποχρεωθούν, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο για τα ανθρώπινα δικαιώματα, να σταματήσουν τις απελάσεις ατόμων σε χώρες όπου η ζωή τους κινδυνεύει ή όπου θα αντιμετωπίσουν απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση», δήλωσε η καθηγήτρια Jane McAdam, διευθύντρια του κέντρου Kaldor για το διεθνές προσφυγικό δίκαιο στο Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας.

“Παρόλο που σε αυτή τη συγκεκριμένη περίπτωση δεν διαπιστώθηκε παραβίαση, ήταν μια σαφής προειδοποίηση προς όλες τις κυβερνήσεις.

Υπάρχουν κι άλλες αντίστοιχες υποθέσεις

klima

Έχουν υπάρξει και άλλες υποθέσεις από την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία ξεκινώντας από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 για περιβαλλοντικές βλάβες και κλιματικές αλλαγές και μέχρι σήμερα όλες έχουν απορριφθεί… Αλλά τώρα έχουμε μια πολύ σαφή, νομικά έγκυρη δήλωση που λέει: προσέξτε από εδώ και πέρα. ”

Η κα Schuetze δήλωσε ότι υπήρχαν περίπου δώδεκα υποθέσεις στα δικαστήρια της Νέας Ζηλανδίας παρόμοιες με του Teitiota, με ανθρώπους, κυρίως από το Τουβαλού και το Κιριμπάτι, που υποστηρίζουν ότι οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης επηρέασαν το δικαίωμά τους στη ζωή.

“Τα Νησιά του Ειρηνικού θα είναι “το καναρίνι στα ανθρακωρυχεία” για τις μεταναστευτικές ροές που θα προκύψουν από την κλιματική κρίση”, δήλωσε η Schuetze.

“Το μήνυμα σε αυτήν την περίπτωση είναι σαφές: τα κράτη του Ειρηνικού δεν χρειάζεται να βουλιάξουν για να πυροδοτήσουν αυτές τις εξελίξεις σε επίπεδο ανθρωπίνων δικαιωμάτων … Νομίζω ότι θα δούμε και άλλες τέτοιες υποθέσεις“.

Διαβάστε επίσης:  Νέα Ζηλανδία: Χιλιάδες μύδια νεκρά σε παραλία από τον καύσωνα

Δύο από τα 18 μέλη της επιτροπής εξέφρασαν διαφωνίες σχετικά με την απόφαση, λέγοντας ότι δεν συμφωνούν με το συμπέρασμα ότι η Νέα Ζηλανδία δικαιούται να αρνηθεί το αίτημα Teitiota μόνο και μόνο επειδή “παρά τις κλιματικές συνθήκες οι θάνατοι δεν σημειώνονται με συστηματικό ρυθμό…” αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει ζήτημα.

“Το γεγονός ότι αυτή [η δυσκολία καλλιέργειας προϊόντων και πρόσβασης σε ασφαλές πόσιμο νερό] είναι η πραγματικότητα για πολλούς άλλους στη χώρα, δεν σημαίνει ότι οι συνθήκες διαβίωσης των ατόμων αυτών είναι αξιοπρεπείς. Η στάση της Νέας Ζηλανδίας είναι περισσότερο σαν να αναγκάζει ένα άτομο που θαλασσοπνίγεται να επιστρέψει σε ένα βυθισμένο πλοίο, με την «δικαιολογία» ότι, ουσιαστικά, υπάρχουν και άλλοι ταξιδιώτες στο πλοίο».

Πηγή: The Guardian

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here