Αρχική Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Α.Π.Ε Ακαδημία Αθηνών: Ο κλάδος της Ενέργειας μπορεί να.. απογειώσει την Ελληνική Οικονομία

Ακαδημία Αθηνών: Ο κλάδος της Ενέργειας μπορεί να.. απογειώσει την Ελληνική Οικονομία

0
ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ
home energy storage frontpage 1a 500x400 800x500 c

Ο κλάδος της ενέργειας θα μπορούσε να αποτελέσει (για μια ακόμη φορά)  μοχλό ταχείας ανάπτυξης της Ελληνικής Οικονομίας, τονίζει πόρισμα της Ομάδας Εργασίας της Επιτροπής Ενέργειας της Ακαδημίας Αθηνών, Το πόρισμα αναλύει τις εξελίξεις στο διεθνές ενεργειακό περιβάλλον, αλλά και το εγχώριο τοπίο και υπογραμμίζει τις σημαντικές Ενεργειακές προοπτικές της Ελλάδας στην πορεία προς το 2030 και με ορίζοντα το απώτερο 2050.

Όπως τονίζεται ευθύς εξαρχής στο πόρισμα, που αναλύει σε βάθος τα ενεργειακά θέματα της Ελλάδας σε σχέση με τα ευρωπαϊκά και τα διεθνή δεδομένα, το παγκόσμιο ενεργειακό τοπίο διέρχεται περίοδο ριζικών μεταβολών. Ο τομέας ηλεκτρισμού ιδιαίτερα, αποτελούμενος κάποτε από τοπικά αυτόνομα συστήματα παραγωγής και διανομής, μεταβλήθηκε στα μέσα του 20ου αιώνα σε εθνικά και υπερεθνικά διασυνδεδεμένα συστήματα μεγάλης ισχύος. Ήδη, από τις αρχές του 21ου αιώνα, μεταβάλλεται σταδιακά σε ένα σύστημα που χαρακτηρίζεται από διεσπαρμένες μονάδες Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και αποκεντρωμένα μικρά συστήματα με σχετικά επαρκή κάλυψη των αναγκών τους, τα οποία, παράλληλα, συναλλάσσονται με τα κεντρικά δίκτυα διανομής.

solar with flower 800x400Αποκεντρωμένη παραγωγή, αποθήκευση, και καταναλωτές – πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας συνιστούν το επερχόμενο υπόδειγμα του ηλεκτρικού συστήματος το οποίο μετασχηματίζεται από σύστημα συγκεντρωμένης παραγωγής μεγάλων ποσοτήτων αερίων του θερμοκηπίου, σε σύστημα χαμηλών εκπομπών, αποκεντρωμένο, ευφυές και ευέλικτο.

Η τριπλή πρόκληση

Όπως εξηγεί η Ομάδα Εργασίας της Ακαδημίας Αθηνών, κύριο αίτιο για τις παραπάνω εξελίξεις είναι η τριπλή πρόκληση: «από-ανθρακοποίηση, ψηφιοποίηση και αποκέντρωση», δηλαδή ισχυρή διείσδυση των ΑΠΕ υπό ανταγωνιστικούς όρους, ψηφιοποίηση του ηλεκτρικού συστήματος και ενεργό συμμετοχή στην αγορά αποκεντρωμένων ενεργειακών πόρων.

Το πόρισμα αναφέρει χαρακτηριστικά: «Ουσιαστικός και ενεργός καθίσταται ο ρόλος των καταναλωτών στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο. Η ψηφιοποίηση και οι σύγχρονες τηλεπικοινωνίες διασφαλίζουν στον καταναλωτή πρόσβαση σε διαφανή, εύληπτη, και αντικειμενική πληροφόρηση, ώστε να μπορεί να εντείνει εκείνος τις ανταγωνιστικές του πιέσεις στην αγορά. Καθοριστική γίνεται πλέον η δυνατότητα αυξομείωσης της κατανάλωσης και προσαρμογής της στις τιμές της ενέργειας στην αγορά, αλλά και η δυνατότητα ενεργού συμβολής του καταναλωτή στην κάλυψη απαιτήσεων ευελιξίας του συστήματος. Έτσι, μια άλλοτε μονόδρομη σχέση, αντικαθίσταται από αμφίδρομη σχέση ευφυούς ηλεκτρικού συστήματος με τον ενεργώς συμμετέχοντα στην αγορά καταναλωτή».

Ο τομέας των Μεταφορών και το φυσικό αέριο

Η Ομάδα Εργασίας της Ακαδημίας Αθηνών εκτιμά ακόμα ότι σημαντικός θα είναι ολοένα και περισσότερο ο ρόλος της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας σε υδροηλεκτρικά, μπαταρίες και άλλα εξελισσόμενα συστήματα. Η αποθήκευση ηλεκτρισμού με οικονομικό τρόπο, συνδεδεμένη τόσο προς την πλευρά του δικτύου, του παραγωγού ενέργειας από ΑΠΕ, όσο και του καταναλωτή, ενισχύει ουσιαστικά τη λειτουργική ευελιξία του συστήματος, περιορίζοντας την ανάγκη χρήσης ορυκτών καυσίμων, γενικά και σε χρόνους νηνεμίας ή έλλειψης ηλιοφάνειας, ειδικότερα.

f23854f67ef66b53d41551d8478a0365 XLΕκτιμά, επίσης ότι η αγορά ηλεκτρισμού, κυρίως, αλλά και φυσικού αερίου θα επηρεαστούν στις επόμενες δεκαετίες και από τις πολλές προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει ο τομέας των Μεταφορών. Η υπό εξέλιξη ηλεκτροκίνηση και ο ανασχεδιασμός των οχημάτων για ελαχιστοποίηση των εκπομπών CO2, η ανάπτυξη εναλλακτικών καυσίμων, όπως των βιοκαυσίμων ή του υδρογόνου, η νέα κινητικότητα μέσα από τις συνδεδεμένες και αυτοματοποιημένες μεταφορές, οι αντίστοιχες υποδομές μεταφορών, η διαχείριση δικτύων και κυκλοφοριακών συστημάτων και οι ευφυείς υπηρεσίες μεταφορών και κινητικότητας, θα επηρεάσουν ανάλογα τα ενεργειακά δεδομένα της χώρας.

Χαρακτηρίζοντας, εξάλλου, το φυσικό αέριο, «γέφυρα» που συνδέει το σημερινό κυριαρχούμενο από ορυκτά καύσιμα σύστημα ηλεκτροπαραγωγής, με το μελλοντικό των ΑΠΕ, η Ακαδημία σημειώνει ότι προσφέρεται για την κάλυψη της αξιοπιστίας του συστήματος σε αυξανόμενο βαθμό όσο αναπτύσσονται οι ΑΠΕ.

Η μεταφορά υγροποιημένου αερίου, προερχόμενου από σχιστολιθικές ή από συμβατικές πηγές, θα αποτελέσει αντικείμενο μιας όλο και περισσότερο παγκοσμιοποιημένης και ανταγωνιστικής αγοράς.

 Ο ενεργειακός τομέας στην Ελλάδα

Στην ενότητα «ΤΟ ΜΕΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΤΟΠΙΟ», η Ακαδημία Αθηνών αναφέρει ότι ο ενεργειακός τομέας της Ελλάδας θα προσαρμοστεί νομοτελειακά στο πλαίσιο που υπαγορεύεται από την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από τις τεχνολογικές εξελίξεις, αλλά και υπό το πρίσμα των τοπικών ιδιαιτεροτήτων.

Εκτιμά ότι σημαντικοί παράγοντες στο ελληνικό ενεργειακό τοπίο αποτελούν και θα αποτελέσουν:

  • Ο λιγνίτηςείχε συγκριτικό πλεονέκτημα κόστους για πολλές δεκαετίες και στήριξε την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Στη μελλοντική προοπτική, το μείγμα ηλεκτροπαραγωγής θα καθορίζεται κατά τρόπον ώστε να εξισορροπούνται οι τρεις στόχοι της ενεργειακής πολιτικής: ασφάλεια εφοδιασμού, οικονομικότητα, προστασία περιβάλλοντος. Στην προοπτική αυτή το κόστος εξόρυξης και το πρόσθετο περιβαλλοντικό τέλος, ανατρέπουν το πλεονέκτημα ανταγωνιστικότητας του λιγνίτη και προσδιορίζουν τη συνεχιζόμενη, για λόγους κυρίως ασφάλειας εφοδιασμού, αλλά μειούμενη χρήση του, μέχρι την οριστική απόσυρσή του.
  • Το βασικό σενάριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τις ΑΠΕπροβλέπει σημαντική συμμετοχή των ΑΠΕ κατά 65% στο Ελληνικό μείγμα ηλεκτροπαραγωγής το 2050 και μάλιστα με συμμετοχή στην αγορά χωρίς εγγυημένες τιμές από το 2025 και μετά. Ετσι, οι ΑΠΕ αναδεικνύονται ως ο μελλοντικά κυρίαρχος ενεργειακός πόρος της Ελλάδας.
  • Τα φωτοβολταϊκά στις στέγες κτηρίωντα οποία παρέχουν τη δυνατότητα διαχείρισης της ζήτησης στον καταναλωτή και δεν αφαιρούν γόνιμες εκτάσεις από την γεωργική παραγωγή, μπορούν και πρέπει να αποκτήσουν σημαντικό μερίδιο στη συνολική παραγωγή από ΑΠΕ.
  • Για το φυσικό αέριοπροβλέπονται ρόλοι μετάβασης και ευελιξίας, με συμμετοχή κατά 20% περίπου στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής και επέκταση των δικτύων διανομής του σε όλη την Ελλάδα.
  • Σημαντικό παράγοντα αποτελούν οι διάφοροι σχεδιαζόμενοι ή υπό κατασκευή αγωγοί οι οποίοι θα αυξήσουν την ασφάλεια εφοδιασμού, θα συμβάλουν στην ενδυνάμωση της περιφερειακής αγοράς και γενικά θα συνεισφέρουν στην ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα.
  • Στοιχείο ριζικής μεταμόρφωσης του ελληνικού ενεργειακού τοπίου με μεγάλα οικονομικά οφέλη, θα αποτελέσει, ασφαλώς η τυχόν ανακάλυψη και αξιοποίηση σημαντικών κοιτασμάτων πετρελαίου ή φυσικού αερίου στο χώρο της Ελληνικής Επικράτειας.

Σημαντική είναι επίσης η έγκαιρη προσαρμογή στις Ευρωπαϊκές Οδηγίες και πιστή τήρηση των σχετικών υποχρεώσεων για τη θέσπιση νομοθετικών ρυθμίσεων που εισάγουν και προωθούν μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας.

Υψηλό ενεργειακό κόστος

Βάζοντας ψηλά στην ημερήσια διάταξη και ένα θέμα που… καίει την επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα, η Ακαδημία Αθηνών τονίζει:

«Ο τομέας της ενέργειας στην Ελλάδα καλείται να παρακολουθήσει τις παραπάνω μεταλλάξεις με πρόσθετο καθοριστικό στόχο την μη περαιτέρω αύξηση του ήδη υψηλού ενεργειακού κόστους. Η ελληνική βιομηχανία ειδικά και ένα μεγάλο μέρος της εθνικής οικονομίας γενικότερα, εξαρτώνται από την επιτυχή επίτευξη αυτού του στόχου. Το σημείο εκκίνησης είναι κάθε άλλο παρά ευνοϊκό. Το κόστος του ηλεκτρισμού και του φυσικού αερίου για την ελληνική βιομηχανία εντάσεως ενέργειας, είναι σημαντικά υψηλότερο στην Ελλάδα σε σύγκριση με ευρωπαίους και διεθνείς ανταγωνιστές. Το μειονέκτημα αυτό μάλιστα αυξάνεται, καθώς η διαχρονική εξέλιξη του κόστους στην Ελλάδα είναι ανοδική σε μια περίοδο όπου παγκοσμίως οι τάσεις είναι, αντιθέτως, μειωτικές.

Το ενεργειακό μείγμα

Όσον αφορά το ενεργειακό μείγμα, η Ακαδημία Αθηνών σημειώνει:

«Η σταδιακή απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων προδιαγράφεται στο πλαίσιο της ακολουθητέας ευρωπαϊκής πολιτικής. Το πρόβλημα που θα προκύψει σε περιοχές από την κατάργηση αυτού του σημαντικού παράγοντα οικονομικής δραστηριότητας, μπορεί να αντιμετωπισθεί με σύστημα «ανακύκλωσης φόρων» προς τις εκεί κοινωνίες.

Η συνεχιζόμενη, μέχρι τελικής απόσυρσης, λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων και η ένταξή τους στο σύστημα έναντι άλλων επιλογών, προτείνεται να γίνεται με σύγκριση του πλήρους κοινωνικού μοναδιαίου κόστους των. Δεδομένου όμως ότι οι γειτονικές χώρες δεν κινούνται προς ανάλογες κατευθύνσεις, η απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων πρέπει να πραγματοποιηθεί με τον κατάλληλο χρονισμό και να αποφευχθεί μια βεβιασμένη έξοδος, η οποία θα πλήξει περεταίρω την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας με κίνδυνο, εξαιτίας του κόστους CO2,τη μετακίνηση παραγωγικής δραστηριότητας σε γειτονικές χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης».

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟ ΣΕ ΔΑΣΙΚΗ ΕΚΤΑΣΗ»Η αυξανόμενη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα θα συμβάλει στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας, υπό την βασική προϋπόθεση τη μείωση του μοναδιαίου κόστους τους λόγω τεχνολογικής εξέλιξης και όχι με επιδοτήσεις οι οποίες έχουν στρεβλωτικές επιπτώσεις στην οικονομία. Η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να μειωθεί βελτιώνοντας την αποτελεσματικότητα της διανομής, περιορίζοντας τις ρυθμιστικές χρεώσεις και δημιουργώντας συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού.

»Η Ευρωπαϊκή προσδοκία για αύξηση της ανταγωνιστικότητας με τη δημιουργία ελεύθερης, αποκρατικοποιημένης και ανταγωνιστικής αγοράς ενέργειας, μπορεί να έχει ευεργετικά αποτελέσματα και στην χώρα μας εφόσον πρυτανεύσει σαφήνεια και ορθολογισμός στον τρόπο και την έκταση χρησιμοποίησης των τιμών της ενέργειας ως εργαλείου άσκησης κοινωνικής πολιτικής».

Για, δε, το φυσικό αέριο, υπογραμμίζει ότι το σχετικά υψηλό κόστος μπορεί να μειωθεί με πρόσβαση στις διεθνείς αγορές προμήθειας και διασφάλιση ανταγωνιστικού κόστους εσωτερικής διανομής.

Ευκαιρία για επενδύσεις

Τέλος, στο πόρισμα της Ακαδημίας κυριαρχεί η εκτίμηση ότι η ενεργειακή μετάβαση για την Ελλάδα θα αποτελέσει προοπτική και ευκαιρία για σημαντικές επενδυτικές πρωτοβουλίες. 

Γράφει χαρακτηριστικά ότι:

«Επενδύσεις σε ολόκληρο το εύρος των ενεργειακών υποδομών. Επενδύσεις στα δίκτυα, στους έξυπνους μετρητές. Επενδύσεις στα συστήματα διανομής, στα δίκτυα υποστήριξης εγκαταστάσεων για αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας και για φόρτιση οχημάτων. Επενδύσεις στις διασυνδέσεις των νησιών και τις διασυνδέσεις για την πλήρη σύζευξη των αγορών στην περιοχή της Ελλάδας. Επενδύσεις για μεγάλης έκτασης ενεργειακές αναβαθμίσεις κτιρίων, οικιών και ενεργοβόρων εγκαταστάσεων.

»Η συμβολή των παραπάνω επενδύσεων σε θέσεις απασχόλησης και στην ανάπτυξη του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος θα είναι ουσιαστική, δεν αποτιμάται όμως ως συγκριτικά ικανή για την μείωση της διαφοράς ανάμεσα στο κατά κεφαλήν εισόδημα των πολιτών της χώρας και του αντιστοίχου μέσου όρου των Ευρωπαϊκών χωρών, η οποία, διαφορά, είχε σχεδόν μηδενιστεί προ της κρίσης αλλά, ήδη, ανησυχητικά διευρύνεται. Για την επίτευξη του τελευταίου στόχου θα απαιτηθεί μια νέα «απογείωση» της Ελληνικής Οικονομίας και ύπαρξη ενός τομέα που θα λειτουργήσει ως «αναπτυξιακός μοχλός».

»Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, ο κλάδος της ενέργειας θα μπορούσε να αποτελέσει (για μια ακόμη φορά) τέτοιο μοχλό ταχείας ανάπτυξης. Κρίσιμος παράγοντας επιτυχίας αναδεικνύεται η υιοθέτηση ενός σύγχρονου ρυθμιστικού πλαισίου που θα ενθαρρύνει την ανάπτυξη τεχνολογικής καινοτομίας, θα παρέχει κίνητρα για τις επενδύσεις και περιθώρια ευελιξίας στη λειτουργία των σύνθετων συστημάτων που αναδύονται και να ενισχύουν, γενικότερα, το πάντρεμα της μελλοντικής ενέργειας με την πληροφορική, που αποτελεί κατ’ εξοχήν πεδίο συγκριτικού πλεονεκτήματος για τους Έλληνες επιστήμονες, μηχανικούς και ερευνητές.

Καθοριστικής σημασίας για τις αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας θα αποτελέσει η ανακάλυψη και αξιοποίηση κοιτασμάτων πετρελαίου ή φυσικού αερίου στο χώρο της Ελληνικής Επικράτειας»…

Κώστας Κέντζος

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here