Αρχική Ειδήσεις Ραγδαία επιδείνωση της φωτορύπανσης λόγω LED

Ραγδαία επιδείνωση της φωτορύπανσης λόγω LED

0

«Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα» έχει ως τίτλο ένα από τα γνωστότερα μυθιστορήματα του Μ. Λουντέμη. Την εποχή που εκδόθηκε το βιβλίο, το 1956, το παιδί θα μετρούσε όλη νύχτα τα περισσότερα από 2.000 άστρα, που φαίνονταν τότε δια γυμνού οφθαλμού (μέχρι 6ου μεγέθους).

Σήμερα, ειδικά στις πόλεις – όπου συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού – το παιδί σχεδόν θα τελείωνε το μέτρημα πριν αρχίσει. Στα πιο φωτισμένα μέρη των πόλεων θα του έφταναν …τα δάχτυλα των χεριών του.

Κατά τη διακοπή ρεύματος μετά το σεισμό του 1994 στο Λος Άντζελες, πολλοί κάτοικοι βλέποντας για πρώτη φορά το Γαλαξία τηλεφωνούσαν σε υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης για να αναφέρουν «ένα γιγαντιαίο ασημί σύννεφο» στον ουρανό…

Αλλά ακόμα και στο ύπαιθρο, το βαθύ σκοτάδι τείνει να γίνει κάτι άγνωστο στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου, με εξαίρεση την Αφρική και κάποιες περιοχές στην κεντρική Ασία.

Ο διάστικτος από άστρα νυχτερινός ουρανός και οι κινήσεις λιγοστών απ’ αυτά (πλανήτες), προκάλεσαν το ενδιαφέρον του ανθρώπου, τουλάχιστον από τότε που αναπτύχθηκε η γεωργία, αν όχι νωρίτερα.

Οι αστρονομικές παρατηρήσεις, που ωθούνταν από την ανάγκη μέτρησης του χρόνου και πρόβλεψης του καιρού με βάση τις εποχές, έδωσαν όχι λιγότερη ώθηση στην ανάπτυξη των μαθηματικών, απ’ ό,τι η ανάγκη μέτρησης του παραγόμενου φυτικού και ζωικού πλούτου και του εμβαδού των χωραφιών.

Τα άστρα, ο Ήλιος, η Γη έγιναν κεντρικό ζήτημα στις φιλοσοφικές αναζητήσεις της αρχαιότητας, καθώς οι άνθρωποι προσπαθούσαν να κατανοήσουν τη θέση τους μέσα στο φυσικό κόσμο. Τελικά, δεν είναι μόνο η ομορφιά του έναστρου ουρανού που χάνει κανείς όταν δε βλέπει τ’ άστρα…

Λευκό αντί για πορτοκαλί

Το πρόβλημα της φωτορύπανσης δεν είναι καινούριο, αλλά τα τελευταία χρόνια, με τη διάδοση της τεχνολογίας φωτισμού LED παρουσιάζει ραγδαία επιδείνωση.

Ο λόγος είναι ότι τα χρησιμοποιούμενα LED για το φωτισμό ανοιχτών χώρων και εγκαταστάσεων εκπέμπουν έντονο λευκό φως, σε σύγκριση με το πορτοκαλί φως που εκπέμπουν οι μέχρι πρότινος χρησιμοποιούμενες γι’ αυτό το σκοπό λάμπες ατμών νατρίου.

Το λευκό φως περιέχει και το γαλάζιο τμήμα του ορατού φάσματος, που βεβαιωμένα διαταράσσει τους βιολογικούς (κιρκαδικούς) ρυθμούς ανθρώπων και ζώων, ενώ έχουν παρατηρηθεί επιδράσεις ακόμη και σε φυτά (ανθίζουν μέσα στη νύχτα).

Όμως, το χειρότερο πλήγμα δέχεται η αστρονομική παρατήρηση. Όσο πιο σκοτεινός είναι ο ουρανός, τόσο καλύτερη παρατήρηση των άστρων μπορεί να γίνει, είτε με το μάτι, είτε με τηλεσκόπια.

Ο φωτεινός θόλος μέσα στην ατμόσφαιρα, που δημιουργείται γύρω από κάθε μεγάλη πηγή έντονου φωτισμού (λόγω διάχυσης του φωτός εξαιτίας της σκόνης και των σταγονιδίων υγρασίας), ήταν πάντα σοβαρό πρόβλημα, γι’ αυτό και τα αστεροσκοπεία γίνονται συνήθως σε κορυφές απομακρυσμένων βουνών.

Ειδικότερα στη φασματοσκοπική αστροφωτογράφιση, οι αστρονόμοι αντιμετωπίζουν το πρόβλημα πώς να διαχωρίσουν το φως που προέρχεται από το άστρο από το φως που προέρχεται από γήινες πηγές.

Στο παρελθόν οι αστρονόμοι χρησιμοποιούσαν φίλτρα που απορροφούν το πορτοκαλί φως, το οποίο εκπέμπουν αυτές οι λάμπες ατμών νατρίου. Δεν μπορεί, όμως, να γίνει το ίδιο όταν το φως από το δημόσιο φωτισμό είναι λευκό.

Τελικά, μήπως η επίπτωση δεν είναι και τόσο σοβαρή, καθώς σήμερα πολλοί επαγγελματίες αστρονόμοι κάνουν τηλεπαρατήρηση από τον τόπο κατοικίας τους, ελέγχοντας ένα μεγάλο τηλεσκόπιο μέσω διαδικτύου;

Αν δει κανείς φωτογραφίες της Γης τραβηγμένες από το Διάστημα τη νύχτα, θα διαπιστώσει ότι η Ευρώπη και οι ΗΠΑ έχουν πάψει προ πολλού να είναι κατάλληλες περιοχές για λειτουργία τηλεσκοπίων.

Γι’ αυτό και τα περισσότερα μεγάλα σύγχρονα οπτικά τηλεσκόπια βρίσκονται σήμερα στη Χιλή, ή στη Χαβάη. Αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο, η κατάσταση από πλευράς φωτορύπανσης δεν είναι καλή και χειροτερεύει από χρόνο σε χρόνο. Χειροτερεύει και γύρω από τις τοποθεσίες των μεγάλων τηλεσκοπίων.

Τέλος, φωτορύπανση σημαίνει και σπατάλη. Στις ΗΠΑ, τουλάχιστον το 30% του φωτός που παράγεται από το δημόσιο φωτισμό πάει χαμένο φωτίζοντας τον ουρανό, επειδή τα φωτιστικά σώματα δεν έχουν κατάλληλη κατασκευή, με αποτέλεσμα μέρος του φωτός να φεύγει προς τα πλάγια, ακόμα και κατευθείαν προς τα πάνω.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here