Αρχική Ειδήσεις Διοξίνες: εξαιρετικά επικίνδυνες για την ανθρώπινη υγεία

Διοξίνες: εξαιρετικά επικίνδυνες για την ανθρώπινη υγεία

0

Η χημική ονομασία της ένωσης με το εμπειρικό όνομα διοξίνη, είναι 2,3,7,8τετραχλωροδιβενζοπαραδιοξίνη (TCDD).

Η ονομασία διοξίνες χρησιμοποιείται για την οικογένεια των χημικά παρόμοιων πολυχλωριωμένων διβενζο παραδιοξινών (PCDD) και των πολυχλωριομένων διβενζοφουράνιων(PCDF).

Ορισμένα χλωριωμένα διφαινύλια (τα γνωστά PCB) που έχουν παρόμοιες τοξικές ιδιότητες με τις διοξίνες συχνά περιλαμβάνονται στον όρο διοξίνες. Από τους 419 τύπους χημικών ενώσεων της οικογένειας των διοξινών, οι 30 τύποι θεωρούνται οι πιο επικίνδυνοι με τηνTCDD να βρίσκεται στην κορυφή της τοξικότητας.

Οι διοξίνες είναι κυρίως υποπροϊόντα χημικών διεργασιών, αλλά προκύπτουν και από φυσικά φαινόμενα, όπως οι εκρήξεις ηφαιστείων και οι πυρκαγιές των δασών.

Κυρίως είναι ανεπιθύμητα υποπροϊόντα βιομηχανικών διεργασιών στην εξαγωγή των μετάλλων από τα ορυκτά που τα περιέχουν, στη λεύκανση με χλώριο του χαρτοπολτού, στην κατασκευή ζιζανιοκτόνων και παρασιτοκτόνων. Χειρότερες πηγές προέλευσης διοξινών είναι συνήθως οι εγκαταστάσεις καύσης απορριμμάτων, λόγω ατελούς καύσης.

Αλλά και η πιο σύγχρονη τεχνολογία να εφαρμοστεί και να τηρούνται οι αντιρρυπαντικοί κανόνες με ευλάβεια και οικονομικό κόστος για την επιχείρηση, η καύση απορριμμάτων θα έχει και πάλι αποτέλεσμα την παραγωγή έστω μικρών ποσοτήτων διοξινών.

Διοξίνες παράγονται και σε κάθε μικρή ή μεγαλύτερη πυρκαγιά σε χωματερές, όπου πάντα υπάρχουν και υλικά που περιέχουν χλώριο. Αν και ο σχηματισμός των διοξινών είναι τοπικά εντοπισμένος, η κατανομή τους στο περιβάλλον είναι παγκόσμια. Βρίσκονται παντού στην υδρόγειο από τους πόλους έως τον ισημερινό.

Υψηλότερα επίπεδα συναντώνται συνήθως σε ορισμένα χώματα, ιζήματα και τρόφιμα, κυρίως τα γαλακτοκομικά, το κρέας, τα ψάρια και τα οστρακοειδή. Χαμηλά επίπεδα διοξινών συναντώνται στα φυτά, στο νερό και τον αέρα.

Το Σεβέζο

Ορισμένες περιπτώσεις μόλυνσης από διοξίνες πήραν μεγαλύτερη δημοσιότητα. Το 2008 η Ιρλανδία ανακάλεσε πολλούς τόνους χοιρινού κρέατος που βρέθηκε να έχει 200 φορές περισσότερες διοξίνες από το όριο και οφειλόταν στις ζωοτροφές που δίνονταν στα ζώα. Το 1999 υψηλά επίπεδα διοξινών βρέθηκαν σε κοτόπουλα και αυγά από το Βέλγιο, που είχαν φάει ζωοτροφές μολυσμένες από PCB.

Να σημειωθεί ότι αν και οι χώρες έχουν ορίσει επιτρεπτά όρια (κάτω από 30 δισεκατομμυριοστά του γραμμαρίου την ημέρα για έναν ενήλικο άνθρωπο), η ύπαρξη ορίου κάτω από το οποίο οι διοξίνες είναι ασφαλείς αμφισβητείται επιστημονικά.

Το 1976, σε σοβαρό ατύχημα σε χημικό εργοστάσιο στο Σεβέζο της Ιταλίας, ένα νέφος τοξικών χημικών, που περιείχε και την πιο επικίνδυνη από τις διοξίνες απελευθερώθηκε στον αέρα και μόλυνε μια περιοχή 15τετραγωνικών χιλιομέτρων, όπου κατοικούσαν37.000 άνθρωποι.

Σχεδόν 40 χρόνια μετά, οι επιστήμονες συνεχίζουν να καταγράφουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία από μια τόσο σοβαρή έκθεση. Υποτίθεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πάρει μέτρα στο πλαίσιο της οδηγίας «Σεβέζο» για τον έλεγχο κινδύνων από μεγάλα βιομηχανικά ατυχήματα.

Η ύπαρξη διοξινών στο αποφυλλωτικό ζιζανιοκτόνο («πορτοκαλής παράγοντας») με το οποίο ράντιζαν οι Αμερικάνοι ιμπεριαλιστές τα δάση του Βιετνάμ και όσους ζούσαν και μάχονταν μέσα σ’ αυτά, θεωρείται η αιτία για τις αυξημένες τερατογενέσεις και καρκινογενέσεις που παρουσιάστηκαν στον πληθυσμό τις δεκαετίες μετά τη νίκη του βιετναμικού λαού.

Οι επιπτώσεις

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), οι επιπτώσεις της σύντομης έκθεσης του ανθρώπου σε υψηλές συγκεντρώσεις διοξινών είναι η εκδήλωση βλαβών στο δέρμα, όπως η χλωρακμή και το σκούρεμα του δέρματος σε λωρίδες και η αλλαγή της λειτουργίας του συκωτιού.

Οι επιπτώσεις της μακρόχρονης έκθεσης σχετίζονται με βλάβες του ανοσοποιητικού συστήματος, του αναπτυσσόμενου νευρικού συστήματος (έμβρυα, νεογνά και μικρά παιδιά), του ενδοκρινικού συστήματος και των αναπαραγωγικών λειτουργιών(ενδομητριώσεις, τερατογενέσεις).

Οι διοξίνες ανήκουν στις χημικές ενώσεις με βεβαιωμένη καρκινογενετική επίδραση. Όταν οι διοξίνες μπουν μέσα στο ανθρώπινο σώμα παραμένουν σ’ αυτό επί πολλά χρόνια, εξαιτίας της χημικής τους σταθερότητας και της ιδιότητάς τους να απορροφώνται από τους λιπώδεις ιστούς (λιπόφιλες -υδρόφοβες ενώσεις), όπου παραμένουν αποθηκευμένες.

Δεν μπαίνουν στην κυκλοφορία του αίματος και έτσι δεν υπάρχει δυνατότητα γρήγορης αποβολής τους από τα νεφρά μέσω των ούρων. Δανειζόμενοι ορολογία από τις ραδιενεργές ουσίες, μπορούμε να πούμε ότι ο χρόνος ημιζωής τους (ο χρόνος που η ποσότητά τους μειώνεται στο μισό) μέσα στο σώμα, υπολογίζεται σε 7 έως 11 χρόνια. Οι διοξίνες έχουν την τάση να συσσωρεύονται στην κορυφή της τροφικής αλυσίδας.

Όσο ψηλότερα βρίσκεται ένα ζώο στην τροφική πυραμίδα, τόσο μεγαλύτερη είναι η συγκέντρωση των διοξινών στο σώμα του. Έτσι οι διοξίνες που πέφτουν στη θάλασσα π.χ. προσκολλημένες πάνω σε σωματίδια σκόνης, γρήγορα απορροφώνται από τα ψάρια και τελικά καταλήγουν στον άνθρωπο.

Λόγω του ότι οι διοξίνες βρίσκονται παντού στο σύγχρονο κόσμο, όλοι οι άνθρωποι έχουν ίχνη τους στο σώμα τους. Οι διοξίνες λειτουργούν συσσωρευτικά, όπως η μόλυνση από ορισμένες ραδιενεργές ουσίες που εγκαθίστανται μόνιμα στον οργανισμό.

Ιδιαίτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι σε τόπους εργασίας όπου παράγονται διοξίνες, όπως οι εργαζόμενοι σε εργοστάσια χαρτοπολτού(δεν υπάρχει πρόβλημα, έκλεισαν όλα στην Ελλάδα…) και οι πυροσβέστες, που συχνά δίνουν τη μάχη με τη φωτιά χωρίς καν τα στοιχειώδη μέσα προφύλαξης της δικής τους υγείας.

Επιβαλλόμενοι έλεγχοι

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η ποσοτική χημική ανάλυση των διοξινών απαιτεί περίπλοκες μεθόδους που είναι διαθέσιμες μόνο σε μικρό αριθμό εργαστηρίων στον κόσμο (ένα απ’ αυτά στο ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος»).

Το κόστος της ανάλυσης είναι πολύ υψηλό και κυμαίνεται ανάλογα με τον τύπο του δείγματος, μεταξύ 1.000δολαρίων για την ανάλυση ενός βιολογικού δείγματος και πολλών χιλιάδων δολαρίων για τη συνολική εκτίμηση της εκπομπής διοξινών από ένα εργοστάσιο καύσης απορριμμάτων.

 

Διαφήμιση

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here