Βιβλίο:BIG BANG 1970-1973-Η άνθηση του πολιτισμού στα χρόνια της δικτατορίας

Ένα βιβλίο που κυκλοφόρησε πρόσφατα με τίτλο «Big Bang 1970-1973» έρχεται να ρίξει φως σε μια μοναδική περίοδο, όταν παρά την ανελευθερία και την καταπίεση που επικρατούν στην Ελλάδα, λαμβάνει χώρο μια πραγματική δημιουργική έκρηξη ανάμεσα στον καλλιτεχνικό κόσμο. Τα χρόνια της δικτατορίας, δηλαδή η επταετία από την 21^η Απριλίου του 1967 που η Ελλάδα μπαίνει στον …γύψο  μέχρι την 24η Ιουλίου του 1974, στο μυαλό όλων μας αντιπροσωπεύουν μια σκοτεινή εποχή ανελευθερίας, καταπίεσης και οπισθοδρόμησης. Ωστόσο, την ίδια εποχή, υπάρχει μια απροσδόκητη άνθηση του πολιτισμού και μια εντυπωσιακή δημιουργικότητα που χαρακτηρίζουν όλες τις πλευρές της τέχνης.

Την Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου πραγματοποιείται παρουσίαση του βιβλίου στην Κηφισιά, στο βιβλιοπωλείο Ευριπίδης (Λεωφ. Κηφισίας 310). Οι συγγραφείς θα συνομιλήσουν με τον ραδιοφωνικό παραγωγό και δημοσιογράφο Γιώργο Μουχταρίδη, θα απαντήσουν σε ερωτήσεις του κοινού και θα υπογράψουν αντίτυπα του βιβλίου τους. Στην εκδήλωση συμμετέχει και η Μαρίζα Κωχ.

Της Χρυσάνθης Φραντζεσκάκη

Όσοι βίωσαν αυτή την εποχή την ανακαλούν με ενθουσιασμό, κάνουν λόγο για μαγεία. Πώς όμως έγινε δυνατό κάτι τέτοιο; Και πώς καταλήξαμε να πιστεύουμε ακριβώς το αντίθετο; Ίσως το φαινόμενο να μην είναι άσχετο με τους ανέμους της αλλαγής που από τα μέσα της δεκαετίας του ’60  ξεσπούν κυρίως σε Αμερική και Ευρώπη και ανατρέπουν κατεστημένα αιώνων: ο γαλλικός Μάης, οι Μαύροι Πάνθηρες στις ΗΠΑ, οι χίπις και το Give Peace a chance, αλλά και το φεμινιστικό κίνημα που φέρνει στο τραπέζι το δικαίωμα της γυναίκας στην αυτοδιάθεση πέρα από το δεδομένο πλαίσιο: «Παιδιά, Κουζίνα, Εκκλησία». Τα πολιτικά και καλλιτεχνικά ρεύματα της εποχής φτάνουν μέχρι την καταπιεσμένη Ελλάδα και γονιμοποιούν κάθε είδος δημιουργικής δραστηριότητας, που εκφράζεται με ορμή παρά τα στενά περιθώρια που αφήνει ο αυταρχικός παραλογισμός του καθεστώτος των συνταγματαρχών.

Πνευματικό και πολιτιστικό Big Bang

Την τετραετία 1970-1973, η Ελλάδα βιώνει ένα λαμπερό δημιουργικό τσουνάμι, ένα πνευματικό και πολιτιστικό Big Bang. Το πολιτικό σκοτάδι κυοφορεί μια ζωντανή, εκρηκτική και κυρίως ανοιχτή και δημόσια δημιουργικότητα. Αντί για μια μαύρη τρύπα που καταβροχθίζει τα γράμματα και τις τέχνες, ξεδιπλώνεται μπροστά μας ένα φωτεινό και πολύβουο σύμπαν όπου εκδίδονται σπουδαία βιβλία, πολλαπλασιάζονται τα βιβλιοπωλεία και οι εκδοτικοί οίκοι, ηχογραφούνται διαχρονικής αξίας δίσκοι, γυρίζονται ρηξικέλευθες ταινίες, ανεβαίνουν πρωτοποριακές θεατρικές παραστάσεις και πραγματοποιούνται εντυπωσιακές εικαστικές εκθέσεις.
«To Big Bang, 1970-1973 είναι μια πολυπρόσωπη, πολύχρωμη και μαγευτική τοιχογραφία, ένα γοητευτικό χρονικό μιας απροσδόκητης πνευματικής και πολιτιστικής άνοιξης που υπήρξε παράλληλα κι ένας θρίαμβος της ανθρώπινης δημιουργικότητας πάνω στην ανελευθερία. Καρπός εκτεταμένης και πολυδιάστατης έρευνας, συνδυάζει εργαλεία όπως η ιστορική και πολιτική ανάλυση, η πολυφωνική αφήγηση και η βιογραφική προσέγγιση. Αντί για τις συνηθισμένες περιγραφές της χούντας, αποκαλύπτει τις απρόσμενες και συχνά παράδοξες διεργασίες που κατάφεραν να γονιμοποιήσουν πνευματικά μια συνθήκη πολιτικού αυταρχισμού. Εστιάζει στις τεκτονικές διεργασίες που εμφύσησαν στην ελληνική κοινωνία ζωντάνια και δυναμισμό, διαμορφώνοντας την αναγκαστική της συμβίωση με την δικτατορία. Πρωτότυπη και ανατρεπτική ανάγνωση μιας περιόδου που συχνά πιστεύουμε πως γνωρίζουμε καλύτερα απ’ ό,τι στ’ αλήθεια ισχύει, το Big Bang, 1970-1973 αφουγκράζεται και καταγράφει τις αναπάντεχες διαδρομές της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής στα χρόνια της δικτατορίας».
Η έκδοση συμπληρώνεται με πλούσιο αρχειακό και φωτογραφικό υλικό.

Οι συγγραφείς

Ο Στάθης Ν. Καλύβας είναι καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, όπου κατέχει την έδρα Gladstone, και εταίρος (fellow) του Κολλεγίου All Souls. Ως το 2018 ήταν καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Yale, στην έδρα Arnold Wolfers. Είναι συγγραφέας των βιβλίων Καταστροφές και Θρίαμβοι: οι 7 Κύκλοι της Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας (Εκδόσεις Παπαδόπουλος, 2015) και Εμφύλια Πάθη: 23 Ερωτήσεις και Απαντήσεις για τον Εμφύλιο (με τον Νίκο Μαραντζίδη, Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2015). Από τις εκδόσεις Μεταίχμιο κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία Πού είμαστε και πού πάμε; Διατρέχοντας την κρίση(2009-2016) και ατενίζοντας το μέλλον(2016), Το ελληνικό όνειρο: Μια συζήτηση με τον Κώστα Γιαννακίδη για το παρελθόν και το μέλλον της Ελλάδας(2020).

Η Νατάσα Τριανταφύλλη έχει σπουδάσει κοινωνιολογία και θέατρο. Το 2013 έκανε το ντεμπούτο της ως σκηνοθέτης με την Αντιγόνη του Σοφοκλή στο Μουσείο Μπενάκη. Έχει επίσης σκηνοθετήσει τα έργα: Περιμένοντας τον Godot του Σ. Μπέκετ (2016) στο Μουσείο Μπενάκη, Αδερφοί Καραμάζοφ του Φ. Ντοστογιέφσκι (2014), Ιούλιος Καίσαρας του Ο. Σαίξπηρ (2018), Το χρονικό του χρόνου του Σ. Χώκινγκ (2020) στο Θέατρο Τέχνης Κ. Κουν, Σπουδαία ερείπια των Σ. Καβαλλιεράκη και Α. Κουτσολαμπρόπουλου (2020) στο Εθνικό Θέατρο,Δαναΐδες του Α. Κάλβου (2019), και Σχέδιο Μάρσαλ- A path of perspectives της ίδιας και της Δ. Μητροπούλου (2023) στο Φεστιβάλ Αθηνών, Τα Μαγικά Μαξιλάρια του Ε. Τριβιζά (2021) και το Θέλω να δω τον Πάπα! του Θ. Σακελλαρίδη (2025) στην Εθνική Λυρική Σκηνή. Με τον Στάθη Καλύβα συνεργάστηκαν στο Ρηξικέλευθο (2024) στο Μέγαρο Μουσικής.